Kako Se Liječi CTO (Hronična Totalna Okluzija)?

Liječenje CTO (hronične totalne okluzije) predstavlja napredni interventni kardiološki metod koji ima za cilj ponovno otvaranje koronarnih arterija koje su dugo vremena bile potpuno začepljene. Obično se primjenjuje kod pacijenata koji nisu preživjeli srčani udar, ali kod kojih se nastavljaju tegobe kao što su bol u grudima i nedostatak vazduha pri naporu. Ovaj zahvat se izvodi pomoću posebnih žica i kateterskih sistema koji prolaze kroz začepljeni krvni sud ili oko njega. Kada se primijeni ispravnom tehnikom, kvalitet života pacijenata se poboljšava, funkcija srca se čuva, a potreba za većim hirurškim zahvatima kao što je bypass operacija se smanjuje.

Šta je Liječenje CTO-a (Hronične Totalne Okluzije)?

Hronična totalna okluzija, kraće CTO, predstavlja stanje u kojem je jedan od srčanih krvnih sudova potpuno začepljen tokom najmanje tri mjeseca, pri čemu u tom sudu nema nikakvog protoka krvi. Ovo stanje se obično razvija kao posljedica dugotrajne ateroskleroze (očvrsnuća arterija) i sprječava srčani mišić da dobije dovoljno kiseonika i hranjivih sastojaka. U liječenju CTO-a, potpuno začepljeni i očvrsli krvni sudovi otvaraju se pomoću posebno dizajniranih balona, žica i tvrdih stentova. Tokom zahvata nije potrebna opšta anestezija. Zahvat se izvodi dok je pacijent svjestan, uvođenjem igle kroz predio prepone. Ova metoda se ističe kao efikasna i sigurna opcija u liječenju hronične totalne okluzije.

Koji su Simptomi i Uzroci CTO-a (Hronične Totalne Okluzije)?

Hronična totalna okluzija (CTO) je ozbiljno vaskularno oboljenje koje se definiše kao potpuna začepljenost koronarnih arterija koje hrane srce u trajanju od najmanje tri mjeseca. Vremenom, uz smanjenje protoka krvi do srca, mogu se javiti simptomi kao što su bol u grudima (angina), naročito pri fizičkom naporu, nedostatak vazduha, brzo zamaranje i lupanje srca. Kod naglo razvijenih začepljenja rizik od srčanog udara se povećava, a ovo stanje se manifestuje jakim bolom u grudima koji zahtijeva hitnu medicinsku intervenciju. Osnovni uzrok CTO-a su naslage masti, holesterola i kalcijuma koje se tokom godina nakupljaju na zidu krvnog suda u obliku plaka. Ovi plakovi vremenom očvršćuju strukturu krvnog suda i potpuno začepljuju njegov unutrašnji dio, čineći ga otpornim na liječenje. Glavni faktori rizika koji doprinose razvoju hroničnog vaskularnog začepljenja su visok nivo holesterola, hipertenzija, dijabetes, pušenje, gojaznost, neuravnotežena ishrana i nedostatak fizičke aktivnosti. Kada se ovi faktori kombinuju, dolazi do progresivnog sužavanja lumena krvnog suda, što na kraju može dovesti do potpunog začepljenja, odnosno hronične totalne okluzije. Simptomi hronične totalne okluzije navedeni su u nastavku:

• Bol u grudima (angina), naročito onaj koji se pojačava pri naporu
• Nedostatak vazduha
• Rano zamaranje
• Lupanje srca
• Jak i nagli bol u grudima

Kod Koga se Javlja CTO (Hronična Totalna Okluzija)?

Hronične totalne okluzije (CTO) se češće javljaju kod osoba sa koronarnom arterijskom bolešću. Kod približno jedne trećine osoba kojima je dijagnostikovana koronarna arterijska bolest istovremeno je prisutan i CTO. Faktori rizika koji su značajni u razvoju CTO-a u velikoj mjeri se poklapaju sa onima kod koronarne arterijske bolesti. CTO (hronična totalna okluzija) najčešće se javlja u sljedećim grupama:

• Osobe s indeksom telesne mase od 30 i više
• Osobe sa dijabetesom (šećernom bolešću)
• Osobe sa porodičnom anamnezom srčanih oboljenja
• Osobe sa rizikom od visokog krvnog pritiska (hipertenzija)
• Osobe sa rizikom od visokog holesterola (hiperlipidemija)
• Osobe koje su preživjele srčani udar ili imale koronarni bypass
• Osobe s malo fizičke aktivnosti

Koliko je CTO (Hronična Totalna Okluzija) Čest?

Hronična totalna okluzija je stanje koje se javlja češće sa starenjem. Istraživanje sprovedeno 2019. godine pokazuje da se stope pojavljivanja CTO-a razlikuju prema starosnim grupama na sljedeći način:

• Kod pacijenata sa CTO-om prosječna starost je utvrđena na 67 ± 11, odnosno 60 ± 13 godina.
• Kod pacijenata sa CTO-om prisustvo hipertenzije (54,7%, 43,0%) i dijabetesa melitusa (41,1%, 31,6%) je statistički bilo veće, dok je pušenje (28,0%, 48,8%) zabilježeno kao niže.

U Liječenju Kojih Bolesti se Koristi CTO (Hronična Totalna Okluzija)?

Liječenje hronične totalne okluzije (CTO) primjenjuje se kod pacijenata kod kojih su glavni krvni sudovi koji vode do srca potpuno začepljeni. Ovo stanje, ukoliko se dugo ostavi bez liječenja, može vremenom dovesti do ozbiljne srčane insuficijencije. CTO (hronična totalna okluzija) se primjenjuje u liječenju sljedećih bolesti:

• Stabilna (hronična) angina pektoris
• Nijema (asimptomatska) miokardna ishemija
• Ishemijska kardiomiopatija (srčana insuficijencija uslovljena koronarnim začepljenjem)
• Stabilna koronarna arterijska bolest (hronični koronarni sindrom)
• Refraktarna (postojana) angina pektoris
• Koronarna bolest sa zahvaćenošću više krvnih sudova (alternativa bypass operaciji)

Kako se Dijagnostikuje CTO (Hronična Totalna Okluzija)?

Dijagnoza CTO-a (hronične totalne okluzije) se primarno postavlja koronarnom angiografijom. Tokom ovog zahvata, ljekar plasira tanki kateter u arteriju u predjelu prepone ili ručnog zgloba. Kateter se usmjerava kroz krvne sudove do srca, a u krvne sudove oko srca se ubrizgava kontrastno sredstvo. Nakon toga se snimaju rendgenske (angiografske) slike. Zahvaljujući kontrastnom sredstvu, protok krvi u koronarnim arterijama se može jasno pratiti i utvrditi eventualna začepljenja. Ukoliko je koronarna arterija potpuno začepljena, potvrđuje se dijagnoza CTO-a. Ovo stanje se kod nekih pacijenata može otkriti i sasvim slučajno, tokom koronarne angiografije koja se rade zbog sumnje na neko drugo srčano oboljenje. Kardiolog može zatražiti dodatne pretrage radi detaljnije procjene opšteg stanja srca i funkcije krvnih sudova. Dodatne dijagnostičke metode koje se koriste u dijagnostici CTO-a su:

• Ehokardiografija (procjena srca ultrazvukom)
• Test opterećenja (mjerenje srčanog ritma i funkcije pacijenta tokom vježbanja)
• Magnetna rezonanca srca (detaljno snimanje srčanog tkiva i funkcije)

Ove pretrage se izvode radi procjene pumpne snage srca, uticaja začepljenja krvnog suda i mogućnosti uspjeha eventualnog interventnog liječenja.

Koje su Opcije Liječenja CTO-a (Hronične Totalne Okluzije)?

Opcije liječenja hronične totalne okluzije (CTO) u osnovi se dijele u tri kategorije. Prva je medikamentna terapija; ovaj vid liječenja smanjuje simptome CTO-a, usporava njegovo napredovanje i obuhvata lijekove koji kontrolišu holesterol, krvni pritisak i aktivnost trombocita. Druga opcija su perkutane interventne metode (PCI), koje uz tehnološki napredak postižu stopu uspjeha od 85-90% i obuhvataju zahvate kao što su balon angioplastika i ugradnja stenta. Osim toga, primjenjuju se anterogradne, retrogradne i hibridne tehnike, uz upotrebu posebnih žica, mikrokatetera i uređaja za re-entry. Treća opcija je klasična hirurška metoda – operacija koronarnog arterijskog bypass grafta (CABG). Ova metoda, koja je ranije bila jedina opcija, danas se razmatra zajedno sa alternativama medikamentne terapije i angioplastike. Odluku o liječenju CTO-a donosi stručni tim, uzimajući u obzir opšte stanje pacijenta, dužinu začepljenja i anatomiju krvnih sudova. Opcije liječenja CTO-a navedene su u nastavku:

• Medikamentna terapija
• Angiografija (PCI)
• Bypass operacija (CABG)

Koje su Prednosti Liječenja CTO-a (Hronične Totalne Okluzije)?

Nakon uspješnog liječenja hronične totalne okluzije (CTO), kod pacijenata se povećava snaga srčane kontrakcije, a srčani simptomi kao što su bol u grudima (angina) i nedostatak vazduha se znatno smanjuju. Uz ova poboljšanja, povećava se i kapacitet za fizički napor, dok se smanjuje rizik od razvoja srčane insuficijencije. Prednosti liječenja CTO-a (hronične totalne okluzije) navedene su u nastavku:

• Povećava se snaga srčane kontrakcije.
• Bol u grudima se u velikoj mjeri poboljšava.
• Smanjuje se osjećaj nedostatka vazduha.
• Poboljšava se kapacitet za fizički napor.
• Spriječava se razvoj srčane insuficijencije.
• Otklanja se potreba za operacijom otvorenog srca (CABG).
• Produžava se životni vijek pacijenta.
• Povećava se kvalitet života.

Naše Bolnice u Kojima se Primjenjuje Liječenje CTO-a (Hronične Totalne Okluzije)

Liječenje CTO-a se primjenjuje u bolnicama Medipol Zdravstvene Grupe. Bolnice u kojima se primjenjuje liječenje CTO-a navedene su u nastavku:

• Medipol Mega Univerzitetska Bolnica
• MEDIPOL Acıbadem Regionalna Bolnica
• Medipol Bahçelievler Bolnica 

Često Postavljana Pitanja o Liječenju CTO-a (Hronične Totalne Okluzije)

Pitanja i odgovori koji se često postavljaju o liječenju CTO-a navedeni su u nastavku.

Šta je Funkcionalni CTO?

Funkcionalni CTO je stanje u kojem srčano tkivo ostaje živo u koronarnom krvnom sudu koji je već najmanje 3 mjeseca potpuno začepljen. Interventnim liječenjem se protok krvi može ponovo uspostaviti, a simptomi se smanjuju.

Koje su Komplikacije CTO-a (Hronične Totalne Okluzije)?

Zahvat CTO-a rijetko dovodi do komplikacija. Rizici kao što su smrt, moždani udar, srčani udar i perforacija krvnog suda javljaju se u oko 2% slučajeva, ali se većina pacijenata oporavlja bez problema.

Koji su Rani Simptomi CTO-a (Hronične Totalne Okluzije)?

Rani simptomi hronične totalne okluzije (CTO) su bol u grudima, nedostatak vazduha i umor.

Koje su Pretrage Potrebne za Dijagnozu CTO-a (Hronične Totalne Okluzije)?

Najčešće korišćena pretraga u dijagnostici CTO-a (hronične totalne okluzije) je koronarna angiografija.

Da li se CTO Ponavlja?

Rizik od ponovnog javljanja CTO-a nakon liječenja je nizak. Stopa ponovnog javljanja CTO-a u prvoj godini je ispod 10%.

Kako se Postiže Otvaranje Potpuno Začepljenih Krvnih Sudova?

Začepljenje srčanog krvnog suda otvara se primjenom lijekova za razlaganje ugruška ili angioplastikom i ugradnjom stenta. Angiografska metoda je efikasnija i pomaže u očuvanju proходности krvnog suda te funkcije srca.

Koja je Stopa Uspjeha CTO-a (Hronične Totalne Okluzije)?

Stopa uspjeha u liječenju CTO-a (hronične totalne okluzije) varira u zavisnosti od iskustva centra i operatera. Stopa uspjeha u primjeni CTO-a dostiže i do 80-90%.