Šta Je Eritrocit? Snižen I Povišen Eritrocit

Eritrocit, u narodu poznat kao crvena krvna stanica, je najzastupljenija vrsta krvnih stanica u organizmu, čiji je zadatak da prenosi kiseonik do svih tkiva u tijelu. Nivo eritrocita, koji čini veliki dio ćelijskog sastava krvi, jedan je od najvažnijih pokazatelja opšteg zdravstvenog stanja i oksigenacije tkiva. Mjerenje eritrocita se vrši u okviru rutinskih zdravstvenih kontrola i testova krvne slike (hemograma).

Šta je Eritrocit (RBC)? 

Eritrocit je krvna stanica koja se stvara u kostnoj srži i koja, zahvaljujući proteinu hemoglobinu koji sadrži, prenosi kiseonik primljen u plućima do ćelija, te transportuje ugljen-dioksid nakupljen u ćelijama do plućа radi izbacivanja iz organizma. Promjene u broju i strukturi eritrocita igraju važnu ulogu u dijagnostici mnogih oboljenja, od anemije i dehidracije do hroničnih bolesti i problema respiratornog sistema. 

Koje su Funkcije Eritrocita u Organizmu?

Eritrociti, koji zahvaljujući svojoj elastičnoj strukturi mogu lako prolaziti i kroz najmanje kapilarne krvne sudove bez stvaranja začepljenja, imaju aktivnu ulogu u cirkulatornom sistemu. Osnovne funkcije eritrocita su sljedeće:

• Prenose molekule hemoglobina, koji se u plućnim kapilarima vežu za kiseonik, do najudaljenijih tkiva.
• Vraćaju u pluća dio ugljen-dioksida koji se stvara kao rezultat ćelijskog metabolizma.
• Zahvaljujući posebnim enzimima i proteinskim strukturama koje sadrže, pomažu održavanju pH ravnoteže krvi u idealnim granicama.
• Obezbjeđuju ćelijski volumen koji optimizuje protočnost krvi i ravnotežu pritiska unutar krvnih sudova.

Koje su Referentne Vrijednosti Eritrocita? 

Normalne vrijednosti eritrocita mogu varirati u zavisnosti od dobi, pola i trudnoće kod osobe. 

Kod odraslih muškaraca: 4,7 do 6,1 miliona stanica/µL

Kod odraslih žena: 4,2 do 5,4 miliona stanica/µL

Kod djece (u zavisnosti od dobi): 4,0 do 5,5 miliona stanica/µL

Kod novorođene djece: 4,8 do 7,1 miliona stanica/µL

Šta je Snižen Eritrocit (Nizak RBC)? 

Snižen eritrocit je stanje u kojem ukupan broj crvenih krvnih stanica u cirkulaciji padne ispod donje referentne granice određene za dob i pol osobe. Niski eritrocit je pokazatelj da tkiva ne dobijaju dovoljnu količinu kiseonika i ovo stanje se obično naziva anemija (malokrvnost). 

Šta Uzrokuje Sniženje RBC?

Smanjenje broja eritrocita može biti uzrokovano mnogim faktorima, od nedovoljne proizvodnje u kostnoj srži do akutnih krvarenja. Najčešći faktori koji dovode do sniženja eritrocita su sljedeći:

• Nedostatak željeza, vitamina B12 i folne kiseline 
• Hronična bubrežna insuficijencija 
• Autoimune bolesti 
• Aplastična anemija 
• Leukemija
• Terapije kao što su hemoterapija/radioterapija 
• Hemoliza
• Obilna menstrualna krvarenja 
• Čir na želucu

Koji su Simptomi Sniženog Eritrocita?

Smanjenje količine kiseonika koja stiže do tkiva usporava energetski metabolizam organizma i prvenstveno se manifestuje osjećajem opšte slabosti. Simptomi koje pacijenti mogu doživjeti pri nedostatku eritrocita su sljedeći:

• Trajna slabost, hronični umor i nedostatak energije
• Nedostatak vazduha koji se javlja i pri blagoj fizičkoj aktivnosti 
• Izražena bljedilo kože, očne sluzokože i korijena nokata 
• Vrtoglavica, glavobolja i poteškoće sa koncentracijom 
• Stalan osjećaj hladnoće u rukama i nogama 

Šta je Povišen Eritrocit (Visok RBC)? 

Povišen eritrocit je stanje u kojem količina crvenih krvnih stanica po milimetru kubnom krvi prelazi vrijednost koja se smatra normalnom. U medicinskoj terminologiji se naziva policitemija. Može uzrokovati smanjenje protočnosti krvi (povećanje viskoznosti) i usporavanje protoka unutar krvnih sudova. Kako zgušnjavanje krvi sa sobom nosi rizike po cirkulaciju, povišen RBC se mora pažljivo pratiti. 

Šta Uzrokuje Povišen Eritrocit?

Povećanje broja crvenih krvnih stanica obično se dešava kao rezultat stimulacije mehanizama proizvodnje eritrocita. Osnovni faktori koji povećavaju nivo eritrocita su sljedeći:

• Pušenje 
• HOBP (Hronična opstruktivna plućna bolest) 
• Apneja u snu
• Policitemija vera
• Dehidracija 

Koji su Simptomi Povišenog Eritrocita? 

Povećanje gustine krvi, odnosno usporavanje brzine protoka krvi, remeti ishranu organa i uzrokuje određene efekte na zdravlje osobe. Simptomi povišenog eritrocita su sljedeći:

• Crvenilo lica, dlanova i sluzokože 
• Glavobolja, vrtoglavica 
• Zujanje u ušima
• Tendencija ka povišenom krvnom pritisku (hipertenzija) 
• Zamagljen vid 
• Osjećaj utrnulosti, trnjenja i žarenja u vrhovima prstiju 
• Osjećaj punine u grudima 

Koji su Metodi Liječenja Sniženog i Povišenog RBC?

Poremećaji nivoa eritrocita utvrđuju se nalazima i fizičkim pregledom koji obavlja specijalista ljekar. Vrši se kompletna krvna slika kojom se analiziraju broj RBC, hemoglobin, hematokrit i indeksi eritrocita. Opšti metodi liječenja koji se primjenjuju su sljedeći:

Liječenje Sniženog RBC

Ako je snižen RBC uzrokovan nedostatkom željeza, vitamina B12 ili folne kiseline, započinje se terapija suplementima. Osim toga, kontrolišu se osnovne bolesti i pripremaju odgovarajući planovi liječenja. U slučaju sniženog RBC nastalog zbog gubitka krvi, ako se procijeni potrebnim, primjenjuje se i transfuzija krvi. 

Liječenje Povišenog RBC

Kod privremenih povišenja uzrokovanih dehidracijom, osigurava se dovoljan unos tečnosti. Kod pacijenata sa uznapredovalim povišenjem RBC, radi povećanja protočnosti krvi, u redovnim intervalima se primjenjuje vađenje krvi (flebotomija). Kod pušenja, apneje u snu, bolesti plućа ili srca, liječi se osnovno oboljenje, a u potrebnim slučajevima primjenjuje se terapija kiseonikom. Kod povišenja eritrocita uzrokovanog problemima u kostnoj srži, na preporuku ljekara započinje se terapija lijekovima.

U Dijagnostici Kojih Bolesti se Traži Mjerenje Eritrocita?

Testom eritrocita, koji se procjenjuje u okviru kompletne krvne slike, mogu se otkriti anemija, poremećaji kostne srži, te određene bolesti srca, plućа i bubrega. Osim toga, mjerenje eritrocita se vrši i prije operacije radi ispitivanja gustine krvi i eventualnog stanja anemije. 

Često Postavljana Pitanja o Eritrocitima

Kolika Vrijednost Eritrocita se Smatra Opasnom?

Vrijednosti iznad 6,5 miliona/µL ili ispod 3,5 miliona/µL kod muškaraca, te iznad 6,0 miliona/µL ili ispod 3,0 miliona/µL kod žena mogu nositi zdravstvene rizike i potrebno ih je pregledati.

Šta Znači Prisustvo Eritrocita u Urinu? 

U normalnim uslovima u urinu se ne nalaze eritrociti; njihovo prisustvo (hematurija) može biti znak bubrežnih kamenaca, infekcija urinarnog trakta ili povreda mokraćnih puteva, i zahtijeva procjenu specijaliste. 

Kako se Podiže Vrijednost Eritrocita? 

Prije nego što se pristupi mjerama za podizanje vrijednosti eritrocita u slučaju njihovog sniženja, potrebno je utvrditi uzrok tog sniženja. Prema potrebi se liječe osnovna oboljenja, otklanja se nedostatak vitamina B12 i folata, uzimaju se suplementi željeza ili se pravi promjena u režimu ishrane. 

Šta Znači Prisustvo Eritrocita u Stolici?

Prisustvo eritrocita u stolici nije normalna pojava. Može ukazivati na čir na želucu ili crijevima, infekciju, hemoroide, inflamatornu bolest crijeva ili nastanak polipa. Dijagnoza se ne može postaviti samo na osnovu jednog mjerenja, potrebno je obratiti se ljekaru radi dodatnih pregleda.

Kako se Održava Normalan Nivo Eritrocita? 

Za održavanje nivoa eritrocita, koji je povezan sa opštim zdravstvenim stanjem i funkcijom kostne srži, preporučuje se praćenje hroničnih oboljenja, uspostavljanje pravilnog režima ishrane, smanjenje hroničnog stresa i vođenje računa o dovoljnom snu. 

Pri Kojim Simptomima Treba Ispitati Vrijednosti Eritrocita? 

U slučaju bljedila kože, vrtoglavice, nedostatka vazduha, brzog zamaranja, osjećaja bez energije, poteškoća sa koncentracijom i prisustva krvi u stolici, potrebno je obratiti se Odjelu za internu medicinu. 

Koliko Treba da Iznosi Eritrocit u Trudnoći?

U trudnoći se nivoi eritrocita obavezno procjenjuju po trimestrima. Kao prosjek se mogu uzeti sljedeći rasponi: 1. trimestar: 3,8 – 5,1 miliona/µL, 2. trimestar: 3,5 – 4,9 miliona/µL, 3. trimestar: približno 3,3 – 5,0 miliona/µL. Nivo eritrocita treba procjenjivati zajedno sa ostalim nalazima u okviru opšteg pregleda.