Šta Je Kamen U Ureteru? Koji Su Simptomi I Metode Liječenja?

Kamen u ureteru je tvrda mineralna naslaga koja se stvara u kanalima koji prenose mokraću od bubrega do mokraćne bešike. Ovo stanje se obično manifestuje naglim i jakim bolovima, ali se ranom dijagnozom i odgovarajućim liječenjem može staviti pod kontrolu.

Šta je kamen u ureteru?

Kamenci u ureteru su bubrežni kamenci koji se stvaraju u kanalima koji se nazivaju ureteri i koji prenose mokraću od bubrega do mokraćne bešike.

Kamen u ureteru obično može uzrokovati bol u predjelu leđa, bokova ili donjeg dijela abdomena. Mogu se javiti i simptomi kao što su mučnina i povraćanje. U liječenju kamena u ureteru, kamenci se drobe i razbijaju na komadiće ili se hirurški uklanjaju. 

Odgovarajući režim ishrane i lijekovi koji se koriste po preporuci ljekara pomažu u sprječavanju ponovnog stvaranja kamenaca u ureteru.

Zašto se stvara kamen u ureteru?

Kamenci u ureteru su bolest koja se posebno češće javlja kod muškaraca u dobi od 40 do 60 godina. Jedan od najčešćih uzroka je nedovoljan unos tečnosti. Pijenje dovoljne količine vode i regulisanje navika u ishrani značajno smanjuje rizik od stvaranja kamena u ureteru.

Faktori koji povećavaju rizik od stvaranja kamena u ureteru navedeni su u nastavku:

• Ishrana bogata spanaćem, čokoladom, čajem, solju, orašastim plodovima i životinjskim proteinima.
• Postojanje anamneze bubrežnih kamenaca kod osobe ili u porodici.
• Bolesti kao što su giht, infekcije urinarnog trakta, bubrežne bolesti, dijabetes ili hipotireoza.
• Visok indeks tjelesne mase (ITM) ili gojaznost.
• Dugotrajna upotreba antacida koji sadrže kalcijum, diuretika ili određenih antibiotika.
• Život u toplim klimatskim uslovima gdje je gubitak tečnosti usled prekomjernog znojenja veći.

Koji su simptomi kamena u ureteru?

Kamenci u ureteru stvaraju se kao posljedica prekomjernog nakupljanja određenih tvari u mokraći koje bi normalno trebale biti rastvorene. Ove tvari koje formiraju kamenac obično se izlučuju iz organizma, ali kada se ne unosi dovoljna količina tečnosti, mokraća se koncentriše i ove tvari kristalizuju te formiraju kamenac. 

Nedovoljan unos vode dovodi do smanjenja zapremine mokraće i stvara pogodno tlo za formiranje kamenca.

Kamenci u ureteru male veličine u većini slučajeva sami izlaze iz mokraćnih puteva i ne uzrokuju bilo kakve simptome, ali kamenci koji začepe mokraćne kanale ili cijevi koje odvode mokraću iz bubrega mogu uzrokovati razne tegobe.

Simptomi kamena u ureteru navedeni su u nastavku:

• Iznenadan i jak bol koji se povremeno ponavlja, sa strane leđa, ispod rebara
• Širenje bola prema donjem dijelu abdomena
• Osjećaj peckanja ili bola prilikom mokrenja
• Mučnina i povraćanje
• Prisustvo krvi u mokraći ili promjena boje mokraće u smeđu, ružičastu ili crvenu
• Mutna mokraća
• Česta potreba za mokrenjem
• Mokrenje u malim količinama

Kako se dijagnostikuje kamen u ureteru?

Proces dijagnostike kamena u ureteru nastavlja se analizom urina radi utvrđivanja hematurije i znakova infekcije, te kontrolom bubrežne funkcije (kreatinin, urea) putem krvnih analiza.

Među najpouzdanijim metodama su ultrazvuk bez zračenja (koji pokazuje proširenje bubrega i prisustvo kamenca) i kompjuterizovana tomografija (CT) bez kontrasta. CT metodom se jasno utvrđuje veličina i položaj kamenca, kao i eventualna začepljenost ureterа.

Koje su vrste kamena u ureteru?

Kamenci u ureteru se razlikuju prema strukturnim komponentama i uzrocima nastanka. Svaka vrsta kamenca povezana je sa različitim faktorima rizika i pristupima liječenju.

Vrste kamena u ureteru navedene su u nastavku:

• Kalcijumski kamenci: Najčešća vrsta kamenca. Nastaju usled povećanog nivoa kalcijuma, oksalata ili mokraćne kiseline u krvi.
• Kamenci mokraćne kiseline: Razvijaju se kao posljedica ishrane bogate proteinima ili nedovoljnog unosa vode.
• Struvitni kamenci: Nastaju usled ponavljanih infekcija urinarnog trakta.
• Cistinski kamenci: Javljaju se kao posljedica povećanja aminokiseline cistina u krvi

Koje su metode liječenja kamena u ureteru?

Liječenje kamena u ureteru planira se prema položaju, veličini i broju kamenaca u mokraćnom kanalu. Kamenci manji od 5 milimetara obično sami izlaze, pa u tom slučaju nije potrebno dodatno liječenje. Međutim, ako kamen u ureteru uzrokuje bol ili se ne izlučuje spontano, moraju se primijeniti odgovarajuće metode liječenja.

Izbor liječenja određuje ljekar uzimajući u obzir položaj i veličinu kamenca, kao i opšte zdravstveno stanje pacijenta.

Metode liječenja kamena u ureteru navedene su u nastavku:

• Drobljenje kamenca šok talasima
• Endoskopsko liječenje kamena u ureteru

Drobljenje kamenca šok talasima (ESWL)

U ovoj metodi, kamenac se drobi zvučnim talasima koji se šalju izvan tijela. Razdrobljeni kamenci se izlučuju iz organizma putem mokraće. ESWL daje posebno efikasne rezultate kod kamenaca koji se nalaze u blizini izlaza iz bubrega i u gornjem dijelu uretera.

Endoskopsko liječenje kamena u ureteru (URS)

Ova metoda, poznata i kao ureteroskopska litotripsija ili zatvorena operacija kamena u ureteru, uključuje ulazak u mokraćni kanal pomoću optičke kamere, pri čemu se kamenac vizualizuje, drobi i uklanja. Ovaj postupak je moderna hirurška metoda koja se može primijeniti kako u dijagnostičke, tako i u terapeutske svrhe.

Koje su metode zaštite od kamena u ureteru?

Za zaštitu od kamena u ureteru potrebno je uvesti određene promjene u standardnom načinu života. Redovan unos tečnosti i zdrave navike u ishrani ublažavaju efekte postojećih kamenaca i pomažu u sprječavanju stvaranja novih.

Metode zaštite od kamena u ureteru navedene su u nastavku:

• Smanjiti unos životinjskih proteina
• Ograničiti unos soli
• Piti dovoljno vode
• Smanjiti unos hrane bogate oksalatima (spanać, badem, krompir, indijski oraščić itd.)

Koje su komplikacije nakon operacije kamena u ureteru?

Nakon operacije bubrežnog kamenca, u rijetkim slučajevima mogu se javiti određene komplikacije. Moguće komplikacije uključuju krvarenje, infekciju, nekontrolisano mokrenje, oštećenje bubrežnog tkiva i probleme uzrokovane anestezijom.

Kao i svaki hirurški zahvat, operacija bubrežnog kamenca nosi određene rizike. Ovi rizici uključuju krvarenje, infekciju, odgođeno zarastanje rane, uticaj na susjedne organe, nekontrolisano mokrenje, oštećenje bubrega i komplikacije uzrokovane anestezijom. Međutim, ove komplikacije su generalno rijetke.

Komplikacije nakon operacije kamena u ureteru navedene su u nastavku:

• Krvarenje
• Infekcija
• Nekontrolisano mokrenje
• Oštećenje bubrežnog tkiva
• Uticaj na susjedne organe
• Odgođeno zarastanje rane
• Komplikacije uzrokovane anestezijom

Koji odjel se bavi kamenom u ureteru?

Dijagnoza i liječenje kamena u ureteru spada u domen specijalnosti urologije. Ovaj odjel se bavi dijagnostikom i hirurškim ili medikamentnim liječenjem bolesti organa urinarnog trakta, odnosno bubrega, uretera, mokraćne bešike i uretre.

Često postavljana pitanja o kamenu u ureteru

Često postavljana pitanja o kamenu u ureteru i njihovi odgovori navedeni su u nastavku.

Gdje se širi bol od kamena u ureteru?

Bol od kamena u ureteru se obično širi u naglim i jakim talasima u donjem dijelu leđa, predjelu bokova, preponama i donjem dijelu abdomena, a pojačava se prilikom mokrenja.

Da li kamen u ureteru izaziva bol?

Kamen u ureteru ometa protok mokraće i uzrokuje jak bol sa strane, a ovaj bol se pojačava i smanjuje u zavisnosti od pomjeranja kamenca.

Da li kamen u ureteru oštećuje bubreg?

Kamen u ureteru izaziva začepljenje koje dovodi do povećanja pritiska u bubregu i stvaranja hidronefroze, što na dugoročnom nivou povećava rizik od trajnog oštećenja i insuficijencije bubrega.

Šta se dešava ako se ureter začepi?

Začepljenje uretera blokira protok mokraće, povećava rizik od oticanja bubrega i infekcije, te može dovesti do oštećenja bubrega koje zahtijeva hitnu intervenciju.

Šta proširuje kanal uretera?

Alfa blokatori opuštaju mišiće uretera, omogućavajući proširenje kanala i olakšavajući prolazak kamenca.

Šta se dešava ako se kamen u ureteru ne ukloni?

Neuklonjeni kamen u ureteru dovodi do hronične začepljenosti, ponavljanih infekcija i trajnog oštećenja bubrežne funkcije.

Koliko traje operacija kamena u ureteru?

Operacija kamena u ureteru obično se završava u periodu od 30 minuta do 1 sata. ESWL metoda pak traje 45-60 minuta.

Kako se izbaciti kamen iz uretera?

Kamen u ureteru se može spontano izbaciti obilnim unosom vode, alfa blokatorima i fizičkom aktivnošću.

Za koliko dana izlazi kamen iz uretera?

Kamenci u ureteru manji od 4 mm obično sami izlaze u roku od 1-2 sedmice.

Za koliko dana izlazi kamen u ureteru?

Ako je veličina kamena u ureteru manja od 4 mm, izlučuje se iz organizma za 1-2 sedmice, a kada dospije do mokraćne bešike, izbacuje se u roku od nekoliko dana.