Šta Je MCV Test? Povišen I Nizak MCV U Krvi

MCV test je analiza koja se izvodi u okviru kompletne krvne slike i mjeri prosječnu zapreminu, odnosno fizičku veličinu crvenih krvnih zrnaca. Strukturna veličina eritrocita, koji su zaduženi za transport kisika iz plućnog tkiva do drugih tkiva u organizmu, direktno odražava kvalitet procesa stvaranja krvi u kostnoj srži i opće metaboličko zdravlje. 

Šta je MCV test?

MCV test je komponenta koja izračunava prosječnu mikroskopsku zapreminu jednog crvenog krvnog zrnca, izraženu u "femtolitrima" (fl), i vrši veličinsku klasifikaciju krvnih stanica. Zahvaljujući ovom testu, ljekari mogu pouzdano utvrditi da li je krvna slika pacijenta normocitna (normalne veličine), mikrocitna (manja od normalne) ili makrocitna (veća od normalne). Ova odstupanja u veličini stanica najjasniji su pokazatelj poremećaja u sintezi hemoglobina ili u mehanizmima replikacije DNK u organizmu. 

Zašto se radi MCV test?

MCV test se automatski mjeri prilikom rutinskih analiza krvi. Procjena vrijednosti MCV-a je važna u sljedećim slučajevima:

• Kada postoji sumnja na anemiju (malokrvnost)
• Kod tegoba kao što su slabost, umor, otežano disanje, vrtoglavica
• Prilikom ispitivanja nedostatka željeza, vitamina B12 ili folne kiseline
• Radi procjene strukturnih karakteristika krvnih stanica
• Prilikom ispitivanja anemija povezanih s hroničnim bolestima

Koji je referentni raspon za MCV?

Referentni raspon vrijednosti MCV-a kod zdrave odrasle osobe može se razlikovati od laboratorije do laboratorije. Normalne vrijednosti MCV-a prema dobnim grupama i posebnim kliničkim stanjima su sljedeće:

Odrasli muškarci i žene: 80 - 100 fl

Novorođena djeca: 95 - 120 fl (Zapremina stanica je pri rođenju fiziološki veća)

Djeca (1-12 godina): 75 - 90 fl

Privremena stanja u trudnoći: 82 - 102 fl

Šta je povišen MCV u krvi? 

Vrijednost MCV-a u krvi iznad granice od 100 fl pokazuje da su crvena krvna zrnca dostigla veću zapreminu od normalne, odnosno da se razvila slika "makrocitoze". Strukturno povećanje stanica nastaje zbog kašnjenja sinteze DNK u fazama sazrijevanja u kostnoj srži.

Koji su uzroci povišenog MCV-a? 

Povišen MCV je posljedica hroničnih ili metaboličkih procesa koji se javljaju usled usporavanja brzine deobe eritrocita i abnormalnog širenja unutrašnjosti stanice. Osnovni izvor ove slike su faktori koji remete ritam proizvodnje u kostnoj srži. Najčešći uzroci povišenog MCV-a su:

• Nedostatak vitamina B12 
• Nedostatak folata (vitamin B9) 
• Konzumacija alkohola 
• Insuficijencija štitne žlijezde 
• Bolesti jetre 
• Mijelodisplastični sindrom 

Koji su simptomi povišenog MCV-a? 

Povišen MCV sam po sebi ne proizvodi specifične simptome; nastali simptomi su obično odraz anemije koja uzrokuje povećanje stanica ili nedostatka vitamina koji utiče na nervni sistem. Simptomi visokog MCV-a su sljedeći:

• Trajna slabost i opća apatija 
• Trnjenje u prstima ruku i nogu
• Teškoće s koncentracijom 
• Osjećaj peckanja u jeziku 
• Stvaranje aftoznih ranica 
• Bljedilo kože 
• Blago žućkasta boja kože
• Palpitacije (lupanje srca)
• Brzo zamaranje 

Šta je nizak MCV u krvi? 

Pad vrijednosti MCV-a u krvi ispod granice od 80 fl znači da se crvena krvna zrnca proizvode u manjim od normalnih dimenzija, odnosno da se javlja stanje poznato kao "mikrocitoza". Mala veličina stanica je posljedica nedovoljne sinteze hemoglobina, proteina koji eritrocitu daje crvenu boju i sposobnost vezivanja kisika. 

Koji su uzroci niskog MCV-a?

Nizak MCV je posljedica strukturnih poremećaja u proizvodnji, kao što je nedostatak željeza, osnovnog građevnog elementa eritrocita, ili genetski pogrešno kodirani lanci hemoglobina. Osnovni faktori koji uzrokuju nizak MCV su sljedeći:

• Anemija uzrokovana nedostatkom željeza
• Dugotrajne infekcije
• Reumatske bolesti 
• Talasemija 
• Trovanje olovom 

Koji su simptomi niskog MCV-a? 

Simptomi niskog MCV-a su direktno povezani sa hroničnim manjkom kisika u tkivima i nedostatkom minerala željeza u drugim ćelijskim enzimskim sistemima u organizmu. Simptomi niskog MCV-a su sljedeći:

• Izrazita slabost 
• Brzo zamaranje 
• Stalan osjećaj hladnoće u rukama i nogama
• Opadanje kose
• Lomljivost noktiju 
• Vrtoglavica
• Glavobolja 
• Pika (neobični apetiti) 

Kako se liječe poremećaji MCV-a?

Liječenje povišenog ili niskog MCV-a temelji se na uklanjanju osnovne patologije koja uzrokuje ovo odstupanje. Ne postoji specifičan lijek koji direktno povećava ili smanjuje numeričku vrijednost; kada se osnovni uzrok riješi, kostna srž se vraća na normalnu proizvodnju. Kao metode liječenja, uglavnom se primjenjuju uspostavljanje pravilne prehrane, kontrola osnovne bolesti, uzimanje vitaminskih suplemenata i nadoknada željeza. 

Kojem odjeljenju se treba obratiti za MCV test? 

Osobe koje na analizi krvi imaju povišen ili nizak MCV, ili simptome anemije povezane s tim, trebaju se obratiti Odjelu za internu medicinu (Internu) ili Odjelu za hematologiju (bolesti krvi) bolnice radi sveobuhvatne kliničke procjene 

Često postavljana pitanja o MCV testu

Za koliko vremena se dobiju rezultati MCV testa?

Kompletna krvna slika uključuje i MCV test, čiji rezultati obično stižu u roku od 1 do 2 sata nakon uzimanja uzorka krvi, u zavisnosti od opterećenosti laboratorije.

Da li se povišen MCV može ispraviti samo uzimanjem tablete željeza?

Ne, tablete željeza služe za ispravljanje niskog MCV-a; pošto povišen MCV obično nastaje zbog nedostatka vitamina B12 ili folata, nadoknada željeza u tom slučaju ne donosi korist.

Zašto je vrijednost MCV-a kod nosilaca talasemije uvijek niska?

Kod nosilaca talasemije, zbog genetske strukture, sinteza hemoglobina je ograničena; zbog toga kostna srž tokom cijelog života proizvodi mikrocitne stanice manje od normalne veličine.

Može li povišen MCV biti znak karcinoma?

U rijetkim slučajevima, povišen MCV se može javiti kod hematoloških karcinoma koji zahvataju kostnu srž, kao što su mijelodisplastični sindrom (MDS) ili leukemija; međutim, ovo stanje se mora potvrditi dodatnim pretragama.

Da li prehrambene navike direktno utiču na vrijednost MCV-a?

Da, ishrana siromašna crvenim mesom i zeleno lisnatim povrćem dovodi do nedostatka željeza, vitamina B12 i folata, što uzrokuje pad ili rast vrijednosti MCV-a.

Zašto povratak vrijednosti MCV-a na normalu traje mjesecima?

Prosječan životni vijek crvenih krvnih zrnaca u organizmu je 120 dana; ovaj biološki proces je neophodan da kostna srž proizvede nove stanice normalne veličine i obnovi krv.

Predstavlja li nizak MCV u trudnoći rizik za bebu?

Izraženi pad ispod prirodnih granica može kod majke izazvati duboku malokrvnost i negativno utjecati na razvoj bebe; zbog toga se nadoknada željeza mora planirati pod nadzorom ljekara.

Da li se MCV kod djece i odraslih tumači različito?

Da, vrijednosti MCV-a kod djece i odraslih procjenjuju se prema različitim dobnim grupama. Pošto se veličina krvnih stanica kod djece mijenja u zavisnosti od dobi, normalni rasponi MCV-a mogu se razlikovati od onih kod odraslih.