Šta Je Skleroza Krvnih Sudova (Ateroskleroza), Koji Su Simptomi?

Skleroza krvnih sudova (ateroskleroza) je ozbiljna bolest koja se javlja nakupljanjem plakova (masti, holesterola i drugih supstanci) na unutrašnjoj površini arterija. Ova bolest može uzrokovati da krvni sudovi vremenom izgube elastičnost i da dođe do ograničenja protoka krvi. Ovo stanje, koje može dovesti do ozbiljnih posljedica kao što su srčani udar, moždani udar i periferna bolest krvnih sudova, obično sporo progresira i u početku ne mora izazivati simptome. Zbog toga su rana dijagnoza i liječenje veoma važni. 

Šta je Ateroskleroza (Skleroza Krvnih Sudova)?

Ateroskleroza, u narodu poznata kao skleroza krvnih sudova, je ozbiljna bolest koju karakteriše nakupljanje holesterola, masti, kalcija i drugih supstanci, poznatih kao plak, na unutrašnjim zidovima arterija. 

Plakovi ne uzrokuju samo suženje krvnih sudova, već mogu i dovesti do stvaranja krvnih ugrušaka u krvnom sudu. Ako se ovi ugrušci stvore u koronarnim arterijama koje hrane srce, postoji rizik od srčanog udara, a ako se stvore u krvnim sudovima koji vode do mozga, postoji rizik od moždanog udara. Ako se stvore u krvnim sudovima nogu, mogu dovesti do periferne arterijske bolesti.

Ateroskleroza je bolest koja se razvija tokom vremena i nazivaju je „tihi neprijatelj“. Simptomi se možda ne javljaju u ranoj fazi. Međutim, može se držati pod kontrolom ranom dijagnozom i promjenama životnog stila. 

Koji su Uzroci Ateroskleroze (Skleroze Krvnih Sudova)?

Ateroskleroza se može razviti tokom godina zbog mnogih faktora. Osnovno, oštećenja koja se javljaju na unutrašnjoj površini arterija stvaraju osnovu za početak ove bolesti. Unutrašnja površina zdravog krvnog suda je glatka, što omogućava slobodan protok krvi. Međutim, kada dođe do skleroze krvnog suda, ova unutrašnja površina se oštećuje. 

Na oštećenom području vremenom se počinju nakupljati masti i holesterol. Sve ove nakupljene supstance zajedno se nazivaju plak. Ovi plakovi se tokom vremena povećavaju i uzrokuju debljanje i sužavanje zida krvnog suda. Glavni uzroci koji igraju ulogu u ovom procesu su sljedeći:

• Visok holesterol
• Visok krvni pritisak (hipertenzija)
• Pušenje
• Dijabetes
• Gojaznost
• Nezdrava ishrana
• Porodična anamneza kardiovaskularnih bolesti
• Starost (40+)
• Pol (kod muškaraca postoji veći rizik u ranijoj dobi. Kod žena rizik se povećava nakon menopauze.)
• Hronični stres

Ateroskleroza je bolest koja je uglavnom direktno povezana sa načinom života. Zbog toga su zdrava ishrana, redovna fizička aktivnost, prestanak pušenja, upravljanje stresom i kontrola hroničnih bolesti od velikog značaja kako za sprečavanje njenog nastanka, tako i za usporavanje njenog napredovanja.

Koji su Simptomi Ateroskleroze (Skleroze Krvnih Sudova)?

Ateroskleroza je bolest koja obično progredira dugi niz godina bez simptoma. Međutim, postoje neki simptomi koji se mogu zamijeniti sa drugim bolestima. Simptomi se razlikuju u zavisnosti od lokacije i težine začepljenja krvnog suda. Odnosno, u zavisnosti od toga koji su krvni sudovi koliko suženi, mogu se javiti razne tegobe u srcu, mozgu, nogama ili drugim organima.

Kada ateroskleroza zahvati srčane krvne sudove (koronarna arterijska bolest), mogu se javiti sljedeći simptomi:

• Bol u grudima (posebno bol koji se pojačava pri naporu)
• Otežano disanje
• Brzo umaranje
• Srčani udar

Kada ateroskleroza zahvati krvne sudove mozga, mogu se javiti sljedeći simptomi:

• Nagli gubitak vida ili dvostruko viđenje
• Naglo utrnulost ili slabost u licu, ruci ili nozi
• Poremećaj govora ili teškoće u razumijevanju
• Vrtoglavica, gubitak ravnoteže
• Moždani udar

Kada ateroskleroza zahvati krvne sudove nogu (periferna arterijska bolest), mogu se javiti sljedeći simptomi:

• Bol, grčevi ili umor u nogama pri hodanju
• Hladnoća, utrnulost u nogama
• Rane na nozi ili prstima nogu koje se ne zacjeljuju

Kada ateroskleroza zahvati krvne sudove bubrega (renalna arterijska bolest), mogu se javiti sljedeći simptomi:

• Nekontrolisan visok krvni pritisak
• Curenje proteina u urinu
• Poremećaj funkcije bubrega (visok kreatinin)

Kod Kojih Osoba se Javlja Ateroskleroza (Skleroza Krvnih Sudova)?

Ateroskleroza je česta bolest krvnih sudova koja se može javiti u svakoj dobnoj grupi, ali se kod nekih osoba javlja ranije ili u težem obliku. Sljedeće grupe su pod visokim rizikom za razvoj ateroskleroze:

• Starije osobe
• Osobe s porodičnom anamnezom kardiovaskularnih bolesti
• Pušači
• Osobe s hipertenzijom
• Osobe sa dijabetesom
• Osobe s visokim nivoom holesterola
• Gojazne osobe
• Osobe s nezdravom ishranom
• Osobe pod hroničnim stresom
• Muškarci (posebno u srednjim godinama)

Kako se Postavlja Dijagnoza Ateroskleroze (Skleroze Krvnih Sudova)?

Dijagnoza ateroskleroze se postavlja na osnovu tegoba pacijenta, fizičkog pregleda i procjene drugih pretraga. Kako se ova bolest može razviti u mnogim grupama krvnih sudova, metode dijagnostike se razlikuju u zavisnosti od toga koja grupa krvnih sudova je zahvaćena.

Ljekar prvo procjenjuje faktore rizika pacijenta (starost, pušenje, dijabetes, holesterol, hipertenzija itd.), tegobe (bol u grudima, bol u nozi, otežano disanje itd.) i porodičnu anamnezu. Nakon toga se mogu tražiti analize krvi. U analizi krvi se provjeravaju holesterol (LDL, HDL), šećer u krvi i pokazatelji inflamacije (kao CRP). Nakon toga se mogu primijeniti sljedeće metode:

• Elektrokardiografija (EKG)
• Test opterećenja (stres test)
• Angiografija (koronarna ili periferna)
• CT virtuelna angiografija
• Dopler ultrasonografija

Kada se dijagnoza ateroskleroze postavi u ranoj fazi, mogu se spriječiti ozbiljne posljedice kao što su srčani udar i moždani udar. Vrlo je važno da osobe iz rizične grupe redovno rade kardiološki check-up. 

Kako se Liječi Ateroskleroza (Skleroza Krvnih Sudova)?

Liječenje ateroskleroze (skleroze krvnih sudova) se planira uzimajući u obzir u kojoj je fazi bolest, koje krvne sudove zahvata i opšte zdravstveno stanje pacijenta. Cilj je kontrolisati postojeće sužavanje krvnih sudova, usporiti stvaranje plaka i spriječiti moguće komplikacije (srčani udar, moždani udar, oštećenje organa itd.).

Najvažniji korak u liječenju ateroskleroze su promjene životnog stila. Zdrava ishrana, redovna fizička aktivnost, prestanak pušenja, ograničavanje alkohola, upravljanje stresom i kontrola tjelesne težine su parametri koje treba regulisati. Za kontrolu ateroskleroze, ljekar može propisati lijekove za snižavanje holesterola, lijekove za krvni pritisak, antikoagulanse i lijekove za regulaciju šećera u krvi. 

Kada lijekovi i promjene životnog stila nisu dovoljni ili kada je začepljenje krvnog suda takvih razmjera da ugrožava život, može biti potrebna hirurška intervencija. U tom smislu, angioplastika i postavljanje stenta su široko primjenjivani postupci za otvaranje začepljenih krvnih sudova. U kasnijim fazama mogu se primijeniti operacija bypassa koronarne arterije i endarterektomija. 

Često Postavljana Pitanja o Aterosklerozi (Sklerozi Krvnih Sudova)

Koji Vitamin je Dobar za Sklerozu Krvnih Sudova?

Vitamin C, vitamin E, vitamin D i vitamini B grupe (posebno B6, B9 i B12) imaju pozitivne efekte na zdravlje krvnih sudova.

Utiče li Skleroza Krvnih Sudova na Seksualni Život?

Da. Ateroskleroza može dovesti do erektilne disfunkcije smanjenjem protoka krvi do penisa.

Da li Stres Uzrokuje Sklerozu Krvnih Sudova?

Hronični stres može direktno utjecati na krvne sudove.

Koje Odjeljenje Liječi Sklerozu Krvnih Sudova?

Za dijagnozu i liječenje skleroze krvnih sudova prvo se treba obratiti odjeljenju Kardiologije. Ako je tegoba u nogama, u procjeni može učestvovati i odjeljenje Kardiovaskularne hirurgije, a ako je u mozgu, odjeljenje Neurologije.

Koja Hrana je Dobra za Sklerozu Krvnih Sudova?

Maslinovo ulje, uljano sjemenje (orasi, badem itd.), hrana bogata vlaknima (zob, povrće, voće) i namirnice s visokim sadržajem antioksidanata kao što su bijeli luk, kurkuma i zeleni čaj mogu biti korisni za sklerozu krvnih sudova.

Da li su Skleroza Krvnih Sudova i Začepljenje Krvnih Sudova Ista Stvar?

Slični su, ali nisu potpuno isti. Skleroza krvnih sudova je debljanje zida krvnog suda i gubitak njegove elastičnosti. Začepljenje krvnog suda je stanje kada ova skleroza progredira i suzi ili potpuno zatvori krvni sud. Skleroza krvnih sudova je najčešći uzrok začepljenja krvnih sudova.

Da li Skleroza Krvnih Sudova Prolazi Sama od Sebe?

Ne. Ateroskleroza je neповратан процес, ali se njeno napredovanje može zaustaviti.

Šta Treba Uraditi da bi se Krvni Sudovi Omekšali?

Prestanak pušenja, kontrola krvnog pritiska i holesterola, zdrava ishrana i upravljanje stresom su promjene životnog stila koje se mogu poduzeti kako bi se krvni sudovi omekšali. 

Koja Biljka je Dobra za Sklerozu Krvnih Sudova?

Bijeli luk, kurkuma, đumbir, zeleni čaj i majčina dušica mogu biti korisni za sklerozu krvnih sudova.