Šta Je MPV? Povišen I Snižen MPV

Vrijednost MPV, koja se nalazi u okviru kompletne krvne slike (hemograma), predstavlja parametar koji pruža informacije o procesu proizvodnje i funkcijama trombocita u kostnoj srži. Ova vrijednost je važna za pravilno tumačenje promjena u krvnoj slici i za ranu detekciju mogućih hematoloških procesa. 

Šta je MPV?

MPV je vrijednost koja mjeri prosječnu veličinu trombocita koji učestvuju u koagulaciji krvi. Ovaj test ne pokazuje direktno broj trombocita, već strukturnu veličinu ovih ćelija izraženu u kubnim mikrometrima. Zahvaljujući mjerenju MPV-a, ljekari mogu detaljno analizirati brzinu proizvodnje trombocita u kostnoj srži i strukturno stanje ćelija koje učestvuju u koagulaciji krvi.

Koji je referentni raspon MPV-a? 

Vrijednosti MPV-a mjerene kod zdrave osobe mogu pokazivati minimalne razlike u zavisnosti od tehničke opreme laboratorije i metode testiranja. Generalno prihvaćene vrijednosti MPV-a za odrasle osobe kreću se između 7,5 fl i 11,5 fl (femtolitra). 

Kako se izvodi test MPV-a?

Mjerenje MPV-a je standardni dio rutinske kompletne krvne slike (hemograma) koja se izvodi u odjelima hematologije bolnica ili laboratorija. Za ovaj postupak od pacijenta se ne traži posebna priprema. Stručno medicinsko osoblje uzima uzorak iz vene na ruci; uzorak se zatim analizira na potpuno automatiziranim uređajima za brojanje krvnih ćelija. 

Šta je povišen MPV? 

Povišen MPV označava stanje u kojem je prosječna veličina trombocita u cirkulaciji iznad normalnog referentnog raspona. Ovo stanje pokazuje da kostna srž proizvodi i oslobađa nove trombocite u krv mnogo brže i intenzivnije nego što je normalno. Nakon akutnog razaranja ili potrošnje trombocita u organizmu, kostna srž ubrzava proizvodnju da bi nadoknadila ovaj nedostatak, što dovodi do povećanja vrijednosti MPV-a. 

Koji su uzroci povišenog MPV-a? 

Povećanje prosječnog volumena trombocita se obično uočava u stanjima gdje je potrošnja trombocita povećana ili gdje je kostna srž stimulirana da ubrza proizvodnju. Stanja koja dovode do povišenog MPV-a su sljedeća:

• Ubrzana potrošnja trombocita
• Infekcije i upalne bolesti
• Nedostatak željeza 
• Bolesti kostne srži

Koji su simptomi povišenog MPV-a? 

Povišen MPV obično ne stvara direktne simptome. Simptomi se javljaju u zavisnosti od osnovnog stanja. Simptomi visokog MPV-a su sljedeći:

• Lako stvaranje modrica
• Krvarenje iz nosa ili desni
• Slabost
• Bolovi u zglobovima i mišićima 
• Povišena temperatura
• Simptomi infekcije
• Male crvene tačkice na koži

Šta je snižen MPV?

Snižen MPV je stanje u kojem prosječni volumen trombocita u krvi pada ispod donje granice normalnog raspona. Ova slika pokazuje da se ćelije koagulacije u cirkulaciji uglavnom sastoje od starijih i manjih ćelija. Snižen MPV upućuje na to da su procesi proizvodnje u kostnoj srži usporeni ili da se ćelije u kostnoj srži nisu dovoljno razvile.

Koji su uzroci sniženog MPV-a? 

Smanjenje prosječnog volumena trombocita nastaje zbog supresije kostne srži ili genetskih/stečenih poremećaja u mehanizmu proizvodnje. Osnovni faktori koji dovode do sniženog MPV-a su sljedeći:

• Aplastična anemija
• Hronična bubrežna insuficijencija
• Procesi hemoterapije i radioterapije
• Autoimune bolesti kao što je lupus
• Nasljedne bolesti kao što je Wiskott-Aldrich sindrom
• Anemija uzrokovana nedostatkom željeza 

Koji su simptomi sniženog MPV-a? 

Snižen MPV, poput povišenog, ne pokazuje samostalno određeni simptom. U prvi plan dolaze simptomi vezani za slabljenje sposobnosti koagulacije ćelija ili osnovnu insuficijenciju kostne srži. Simptomi niskog MPV-a obično su sljedeći:

• Dugotrajno krvarenje i nakon manjih povreda
• Često ponavljajuće krvarenje iz nosa i desni
• Nastajanje velikih potkožnih krvarenja i nakon blagih udaraca
• Česte infekcije zbog slabljenja imunog sistema
• Hronična slabost i bljeđi izgled kože

U kojim slučajevima se radi test MPV-a? 

Ljekari traže test MPV-a kako bi provjerili opšte zdravstveno stanje pacijenta ili ispitali moguće poremećaje u sistemu koagulacije. Osnovna stanja koja zahtijevaju analizu MPV-a mogu se navesti kako slijedi:

• U rutinskim kontrolama i opštim zdravstvenim pregledima
• U slučaju neobjašnjivih modrica, krvarenja ili problema sa koagulacijom
• U praćenju hroničnih inflamatornih ili autoimunih bolesti
• Kada je potrebna procjena funkcija kostne srži
• U toku praćenja terapija koje supresiraju kostnu srž, kao što je hemoterapija

Da li je opasniji povišen ili snižen MPV? 

Nije tačno reći da je sam po sebi povišen ili snižen MPV opasniji. Bitno je koliko se vrijednost MPV-a promijenila, kakve su ostale vrijednosti krvi, koje su osnovne bolesti, kakav je broj trombocita i kakve su tegobe pacijenta. Prilikom procjene rezultata MPV-a uzimaju se u obzir i vrijednosti kao što su PDW, PLT, hemoglobin i eritrociti.

Često postavljana pitanja o MPV-u

Da li je povišen MPV znak kancera?

Sam povišen MPV nije direktan pokazatelj kancera; međutim, on se razmatra kao važan podatak u praćenju određenih mijeloproliferativnih bolesti koje utiču na kostnu srž ili hroničnih inflamatornih procesa.

Zašto se vrijednost MPV-a mijenja u trudnoći?

U trudnoći se volumen krvi u organizmu povećava i mehanizmi koagulacije se prilagođavaju, pa se u tom procesu, zbog blagog povećanja potrošnje trombocita, mogu uočiti fiziološka povećanja vrijednosti MPV-a.

Da li stres utiče na vrijednost MPV-a?

U stanjima akutnog ili hroničnog intenzivnog stresa, hormoni koji se luče u organizmu mogu indirektno utjecati na aktivnost kostne srži i dinamiku trombocita u cirkulaciji.

Kojem odjelu se treba obratiti za mjerenje MPV-a?

Za mjerenje MPV-a, koje se vrši u okviru kompletne krvne slike, potrebno je obratiti se odjelu interne medicine ili hematologije. 

Koja vrijednost MPV-a je opasna?

Umjesto jedne granične vrijednosti, klinički rizik predstavlja to da MPV izlazi znatno izvan referentnog raspona, uz istovremeno prisustvo veoma niskih ili veoma visokih vrijednosti PLT-a.

Može li rezultat MPV-a sam po sebi biti pokazatelj bolesti? 

Ne. Rezultat MPV-a sam po sebi nije pokazatelj bolesti. Procjena se mora vršiti zajedno sa brojem trombocita (PLT), ostalim rezultatima hemograma, tegobama pacijenta i kliničkim nalazima. 

Da li je normalna vrijednost MPV-a kod djece drugačija?

Kod djece se imuni sistem i sistem proizvodnje krvi kontinuirano razvijaju, pa se referentni rasponi mogu razlikovati zavisno od dobne grupe.

Šta treba učiniti da bi se snizila vrijednost MPV-a? 

Povišen MPV može biti povezan sa stanjima kao što su infekcije, inflamacija, nedostatak željeza, određene bolesti krvi ili promjene u proizvodnji trombocita. Da bi se snizila vrijednost MPV-a, prije svega je potrebno utvrditi uzrok povišenja. Kada se sprovede liječenje usmjereno na uzrok, vrijednost MPV-a se može vratiti u normalu.