Šta Je Posteljica I Kada Se Formira?

Placenta je privremeni organ koji se razvija unutar materice tokom trudnoće i omogućava razmjenu materija između majke i bebe. Doprinosi dopremanju kisika i hranjivih tvari bebi, uklanjanju metaboličkih otpadnih tvari i proizvodnji hormona koji podržavaju održavanje trudnoće. 

Šta Je Placenta?

Placenta je poseban organ trudnoće koji se razvija unutar materice i pomaže u održavanju fiziološke veze između majke i bebe tokom trudnoće. Placenta je pričvršćena za zid materice, a s bebom je povezana putem pupčane vrpce i nalazi se u središtu složenog sistema koji podržava razvoj bebe tokom trudnoće.

Placenta stvara područje razmjene između cirkulacije majke i cirkulacije bebe; omogućava prijenos kisika i hranjivih tvari do bebe te prijenos ugljendioksida i određenih metaboličkih otpadnih tvari u cirkulaciju majke. 

Osim toga, doprinosi proizvodnji hormona koji podržavaju održavanje trudnoće i regulaciji imunološkog odnosa između majke i bebe.

Placenta se tokom trudnoće razvija u skladu s potrebama bebe, a nakon porođaja se odvaja od zida materice i izbacuje iz tijela. Zbog toga se ne smatra samo vezivnim tkivom, već privremenim organom koji ima različite funkcije poput transporta, proizvodnje hormona, metaboličke razmjene i imunološke regulacije.

U Kojoj Sedmici Se Formira Placenta?

Placenta se ne formira iznenada u jednoj određenoj sedmici trudnoće. Nakon što se oplođena jajna ćelija pričvrsti za unutrašnjost materice, počinju se razvijati trofoblastne ćelije od kojih će nastati placenta, a temelji veze između majke i embrija počinju se formirati već u prvim sedmicama trudnoće.

Razvoj placente nastavlja se tokom prva tri mjeseca. U kasnijim fazama trudnoće placenta nastavlja rasti i prilagođavati svoju funkciju potrebama bebe za kisikom, hranjivim tvarima i metaboličkom razmjenom.

Pripada Li Placenta Majci Ili Bebi?

Placenta je fetomaternalna struktura koju zajedno čine tkiva majke i bebe. Fetalni dio sastoji se od horionskih tkiva koja potječu od embrija u razvoju, dok maternalni dio nastaje iz promjena specifičnih za trudnoću u unutrašnjem sloju materice.

Zahvaljujući ovoj strukturi, cirkulacijski sistemi majke i bebe ostaju odvojeni, dok se istovremeno stvara velika površina preko koje je moguć kontrolisan prijenos materija između dvije cirkulacije.

Koje Su Osnovne Funkcije Placente U Trudnoći?

Placenta nije samo struktura koja prenosi hranjive tvari do bebe. Ona doprinosi brojnim važnim funkcijama povezanim s disanjem, metabolizmom, endokrinim i imunološkim sistemom.

Glavne funkcije placente su:

• Posredovanje u prijenosu kisika iz cirkulacije majke do bebe,
• Podržavanje prijenosa hranjivih tvari poput glukoze, aminokiselina, masnih kiselina, vitamina i minerala,
• Omogućavanje prijenosa ugljendioksida i određenih metaboličkih otpadnih tvari iz bebe u cirkulaciju majke,
• Doprinos proizvodnji hormona koji podržavaju održavanje trudnoće,
• Pomoć u regulaciji imunološkog odnosa između majke i fetusa,
• Posredovanje u prijenosu određenih majčinih antitijela do bebe.

Zbog toga placenta djeluje kao višenamjenski organ koji podržava razvoj fetusa sve do porođaja.

Kako Placenta Hrani Bebu I Opskrbljuje Je Kisikom?

Kada majčina krv dospije do placentarnog područja u materici, kisik i hranjive tvari prenose se preko posebnih površina za razmjenu u placenti u fetalnu cirkulaciju. Odatle se putem krvnih sudova pupčane vrpce prenose u cirkulacijski sistem bebe.

U suprotnom smjeru, ugljendioksid i određene otpadne tvari nastale metabolizmom bebe prelaze iz fetalne cirkulacije u placentu, a zatim u cirkulaciju majke. Na taj način placenta obavlja važne funkcije razmjene prije nego što bebina pluća, bubrezi i probavni sistem počnu potpuno samostalno funkcionisati.

Kako Se Putem Placente Odvija Razmjena Između Krvi Majke I Bebe?

U normalnim uslovima krv majke i bebe se u placenti ne miješaju direktno. Dok maternalna krv cirkuliše u interviloškim prostorima placente, fetalna krv se nalazi u malim krvnim sudovima unutar horionskih resica.

Preko tanke placentarne barijere između ove dvije cirkulacije mogu se različitim transportnim mehanizmima prenositi kisik, ugljendioksid, voda, elektroliti i različite hranjive tvari. Na taj način se potrebna razmjena materija odvija uz očuvanje dva odvojena cirkulacijska sistema.

Koje Hormone Proizvodi Placenta?

Placenta tokom trudnoće djeluje kao važan endokrini organ. Hormoni koje proizvodi imaju ulogu u održavanju trudnoće, prilagođavanju metabolizma majke trudnoći i podržavanju razvoja bebe. Glavni placentarni hormoni su:

• Humani horionski gonadotropin (hCG): Posebno u ranim fazama trudnoće doprinosi održavanju proizvodnje progesterona u žutom tijelu.
• Progesteron: Pomaže u održavanju unutrašnje sredine materice pogodnom za trudnoću.
• Estrogeni: Imaju ulogu u fiziološkim promjenama u materici i drugim maternalnim tkivima tokom trudnoće.
• Humani placentarni laktogen (hPL): Doprinosi prilagođavanju metabolizma majke energetskim potrebama bebe.

Količine proizvodnje i fiziološki učinci ovih hormona mogu se mijenjati u različitim periodima trudnoće.

Koja Je Razlika Između Placente I Pupčane Vrpce?

Placenta i pupčana vrpca su različite strukture koje funkcionišu zajedno. Placenta je organ pričvršćen za zid materice u kojem se odvija razmjena materija između majke i bebe, dok pupčana vrpca povezuje bebu s placentom.

Kada Se Placenta Počinje Vidjeti Na Ultrazvuku?

Tkiva placente u razvoju mogu se uočiti ultrazvukom već u ranim sedmicama trudnoće. Otprilike od 8. sedmice trudnoće placentarno tkivo može postati izraženije, ali se standardna procjena položaja i strukture placente pouzdanije provodi u kasnijim sedmicama trudnoće.

Međunarodne preporuke za ultrazvučni pregled savjetuju procjenu izgleda i položaja placente tokom pregleda u prvom tromjesečju između 11. sedmice i 13. sedmice i 6 dana. Položaj placente ponovo se procjenjuje i tokom detaljnog ultrazvučnog pregleda u drugom tromjesečju.

Da Li Je Položaj Placente Isti U Svakoj Trudnoći?

Ne. Područje materice za koje se placenta pričvrsti može se razlikovati od trudnoće do trudnoće. Prednji zid, zadnji zid, gornji dio materice ili bočni dijelovi mogu predstavljati normalna mjesta položaja placente.

Prilikom procjene položaja placente ne posmatra se samo nalazi li se na prednjem ili zadnjem zidu, već i udaljenost njenog donjeg ruba od grlića materice. Položaji u blizini cerviksa ili oni koji prekrivaju cerviks mogu zahtijevati praćenje.

Koja Je Razlika Između Anteriorne I Posteriorne Placente?

Anteriorna placenta znači da se placenta nalazi na prednjem zidu materice, bliže prednjem dijelu stomaka majke, dok posteriorna placenta znači da je smještena na zadnjem zidu materice, bliže kičmi.

Oba položaja sama po sebi mogu predstavljati normalnu anatomsku varijaciju. Kod anteriornog položaja placenta se nalazi između pokreta bebe i trbušnog zida, pa neke trudnice u početku mogu osjetiti fetalne pokrete kasnije ili slabije.

Da Li Je Normalno Da Se Placenta Nalazi Sprijeda?

U većini slučajeva jeste. Položaj placente na prednjem zidu materice sam po sebi ne znači da postoji komplikacija trudnoće.

Tokom praćenja važniji su odnos placente prema grliću materice, njena struktura i drugi klinički nalazi povezani s trudnoćom. Zbog toga se u slučaju anteriorne placente procjena vrši na osnovu svih ultrazvučnih nalaza.

Da Li Je Normalno Da Se Placenta Nalazi Pozadi?

Položaj placente na zadnjem zidu materice jedan je od čestih i normalnih položaja. Posteriorni položaj znači da je placenta pričvršćena za zid materice koji je bliži kičmi majke.

Posteriorni položaj sam po sebi ne smatra se problemom. U kliničkoj procjeni značajniji su udaljenost placente od grlića materice i drugi ultrazvučni nalazi.

Mijenja Li Se Položaj Placente Kako Trudnoća Napreduje?

Placenta koja se u ranim fazama trudnoće nalazi blizu grlića materice može se u kasnijim sedmicama, kako materica raste, činiti udaljenijom od grlića materice. To najčešće nije posljedica aktivnog pomjeranja placente unutar materice, već rasta materice i razvoja njenog donjeg segmenta, zbog čega se mijenja relativni položaj placente u odnosu na cerviks.

Zbog toga značajan dio placenti koje su u srednjem periodu trudnoće opisane kao nisko položene u kasnijim sedmicama više ne mora biti blizu grlića materice.

Kod Koga Se Nisko Položena Placenta Češće Javlja?

Ne mora postojati samo jedan razlog zbog kojeg se placenta nalazi u donjem dijelu materice. Međutim, poznato je da određene maternalne i akušerske karakteristike mogu biti povezane s većom vjerovatnoćom nisko položene placente ili placente previje.

Stanja povezana s povećanim rizikom mogu uključivati:

• Prethodni porođaj carskim rezom
• Određene prethodne hirurške zahvate na materici
• Trudnoće ostvarene metodama potpomognute oplodnje
• Prethodnu placentu previju
• Višeplodnu trudnoću
• Pušenje

Prisustvo faktora rizika ne znači nužno da će se razviti problem s placentom; praćenje trudnoće planira se prema individualnoj procjeni.

Kod Kojih Trudnica Je Potrebno Pažljivije Praćenje Placente?

Kod trudnica kod kojih je utvrđen rizik povezan s položajem ili funkcijom placente mogu se češće planirati ultrazvučni pregledi i, kada je potrebno, Doppler pretrage.

Program praćenja može se posebno prilagoditi u sljedećim situacijama:

• Placenta se nalazi blizu grlića materice ili ga prekriva
• Prethodni carski rez ili operacija materice
• Sumnja da je placenta pričvršćena dublje u zid materice nego što je uobičajeno
• Rast fetusa zaostaje za očekivanim
• Postojanje komplikacija trudnoće poput hipertenzije ili preeklampsije
• Neobjašnjivo vaginalno krvarenje tokom trudnoće
• Prethodne ozbiljne komplikacije povezane s placentom

Učestalost praćenja i metode procjene određuje ginekolog i akušer prema sedmici trudnoće i kliničkim nalazima.

Kako Se Otkrivaju Problemi S Placentom?

Neka stanja povezana s placentom mogu se otkriti tokom rutinskog ultrazvučnog pregleda trudnoće bez ikakvih simptoma. Tokom ultrazvuka mogu se procijeniti položaj i struktura placente, njen odnos prema zidu materice i rast bebe.

Kada je potrebno, kolor Doppler ultrazvukom mogu se pregledati uteroplacentarni i fetoplacentarni protoci krvi. Nalazi poput vaginalnog krvarenja, bolova u stomaku, osjetljivosti materice ili sporijeg rasta bebe od očekivanog mogu zahtijevati detaljniju procjenu.

Da Li Je Placenta Previa Opasna?

Placenta previa je stanje povezano s položajem placente tako da djelimično ili potpuno prekriva grlić materice. Budući da posebno u kasnijim fazama trudnoće može dovesti do vaginalnog krvarenja, zahtijeva pažljivo akušersko praćenje.

Ne ostaje svaka placenta koja se u ranoj trudnoći nalazi blizu grlića materice u istom položaju sve do porođaja. Budući da se rastom materice odnos placente prema cerviksu može promijeniti, dijagnoza i planiranje porođaja procjenjuju se kontrolnim ultrazvučnim pregledima.

Može Li Krvarenje U Trudnoći Biti Povezano S Placentom?

Da. Iako vaginalno krvarenje tokom trudnoće može imati brojne uzroke, placenta previa, odvajanje placente i neka druga placentarna stanja mogu biti povezana s krvarenjem.

Posebno je potrebno procijeniti novo vaginalno krvarenje koje se pojavi u drugoj polovini trudnoće. Količina krvarenja, prisustvo bola, sedmica trudnoće i stanje bebe važni su za klinički pristup.

Mogu Li Problemi S Placentom Utjecati Na Razvoj Bebe?

U određenim stanjima u kojima kapacitet placente za prijenos kisika i hranjivih tvari nije dovoljan može biti pogođen rast fetusa. To se tokom praćenja trudnoće može procjenjivati putem biometrijskih mjerenja bebe, krivulje rasta, količine plodove vode i, kada je potrebno, Doppler mjerenja.

Sporiji rast fetusa od očekivanog nije uvijek posljedica problema s placentom. Budući da mogu postojati različiti uzroci povezani s majkom, bebom ili trudnoćom, potrebna je stručna procjena.

Šta Se Dešava S Placentom Nakon Porođaja?

Nakon rođenja bebe, kontrakcije materice dovode do odvajanja placente od zida materice i njenog izbacivanja iz tijela tokom treće faze porođaja. Ova struktura se u svakodnevnom govoru ponekad naziva i „bebin pratilac“.

Nakon porođaja zdravstveni tim procjenjuje cjelovitost placente i ovoja. Ako se placenta ne odvoji u potpunosti ili je neobično čvrsto pričvršćena za zid materice, može biti potrebna dodatna akušerska procjena.

Često Postavljana Pitanja O Placenti

Koji Su Simptomi Insuficijencije Placente?

Poremećaj funkcije placente ne mora uvijek izazvati simptom koji majka može direktno primijetiti. Za procjenu su važni usporen rast bebe u odnosu na očekivano te promjene na ultrazvučnim i Doppler pregledima.

Koje Simptome Može Uzrokovati Odvajanje Placente?

Odvajanje placente od zida materice prije porođaja može biti povezano s vaginalnim krvarenjem, iznenadnim ili stalnim bolom u stomaku, osjetljivošću materice i čestim kontrakcijama. U nekim slučajevima izraženo vanjsko krvarenje možda neće biti prisutno.

Kod Kojih Simptoma Povezanih S Placentom Je Potrebna Hitna Procjena?

U slučaju izraženog ili novonastalog vaginalnog krvarenja tokom trudnoće, jakog ili stalnog bola u stomaku, redovnih i čestih kontrakcija ili izraženog smanjenja pokreta bebe potrebno je bez odlaganja obratiti se zdravstvenoj ustanovi.

Nastavlja Li Placenta Rasti Tokom Cijele Trudnoće?

Da. Placenta nastavlja svoj razvoj tokom prvog tromjesečja, a kako trudnoća napreduje raste i strukturno sazrijeva paralelno s razvojem materice i fetusa.

Utječe Li Položaj Placente Na Način Porođaja?

Sama činjenica da se placenta nalazi na prednjem ili zadnjem zidu uglavnom ne određuje način porođaja. Međutim, u stanjima poput prekrivanja grlića materice placentom, plan porođaja ponovo procjenjuje ginekolog i akušer.

Utječe Li Anteriorna Placenta Na Osjećanje Pokreta Bebe?

Placenta koja se nalazi na prednjem zidu može djelovati kao svojevrsni jastuk između pokreta bebe i trbušnog zida. Zbog toga neke trudnice prve pokrete mogu osjetiti kasnije ili slabije.

Znači Li Nisko Položena Placenta Uvijek Placentu Previju?

Ne. Nisko položena placenta i placenta previa koja potpuno prekriva grlić materice nisu isti pojmovi. Udaljenost placente od cerviksa mjeri se ultrazvukom i prema tome se klasificira.

Kontroliše Li Se Placenta Prije Porođaja?

Da. Tokom rutinskih ultrazvučnih pregleda u trudnoći procjenjuju se položaj i izgled placente; ako se otkrije rizičan nalaz, prema sedmici trudnoće mogu se planirati kontrolni ultrazvučni pregledi ili dodatne pretrage.