Šta Je Operacija Tenolize (Oslobađanje Tetive) I Kako Se Izvodi?

Tenoliza je hirurški zahvat kojim se oslobađaju tetive koje su iz raznih razloga izgubile pokretljivost jer su se zalijepile za okolna tkiva ili kost. Tetive su čvrsta, vlaknasta tkiva koja povezuju mišiće s kostima i omogućavaju pokretanje zglobova. Kada priraslice koje se stvore na ovim tkivima uzrokuju ograničenje pokreta i bol, operacijom tenolize tetivi se ponovo omogućava prirodno klizanje.

Operacija oslobađanja tetive obično se primjenjuje kod gubitka pokretljivosti koji se javlja nakon povreda šake, ručnog zgloba i tetiva, kao i u slučajevima hroničnog tendinitisa. Ova mikrohirurška ili otvorena hirurška metoda, koja direktno utiče na kvalitet života, izvodi se s ciljem optimizacije opsega pokreta zgloba kod pacijenta. 

Šta je Tenoliza (Oslobađanje Tetive)?

Tenoliza, u bukvalnom značenju, predstavlja hirurško odvajanje i oslobađanje tetive od ožiljnog (cikatričnog) tkiva za koje je prirasla. Posebno nakon operacija popravke tetive, prekomjerno ožiljno tkivo koje se razvija kao prirodan dio procesa zarastanja može spriječiti da tetiva slobodno kliza unutar svoje ovojnice.

Zahvat oslobađanja tetive predstavlja sekundarnu hirurška intervenciju koja se planira s ciljem otklanjanja ukočenosti zgloba i vraćanja pokretljivosti prsta ili udova pacijenta u prethodno stanje. Ova operacija ima za cilj da, bez narušavanja biološke funkcionalnosti i anatomskog integriteta tkiva, ukloni samo vezivna tkiva koja blokiraju pokret.

Koji su Uzroci Operacije Tenolize?

Priraslice tetiva na okolne ovojnice obično su rezultat toga što biološki odgovor zarastanja teče agresivnije nego što se očekivalo. Osnovni faktori koji uzrokuju ovakvo stanje su sljedeći:

• Agresivno ožiljno tkivo koje se stvara nakon prethodnih operacija presjeka i popravke tetive
• Ozbiljni prijelomi i traume tipa nagnječenja koje se javljaju u okolini zgloba
• Nepokretnost tetiva zbog dugotrajne imobilizacije (upotreba gipsa ili udlage)
• Degeneracija uzrokovana hroničnim tenosinovitisom (upala ovojnice tetive) i reumatskim bolestima
• Priraslice tkiva i gubitak elastičnosti koji se javljaju nakon infekcije

Koji su Simptomi Priraslice Tetive?

Priraslica tetive se prije svega manifestuje izraženim gubitkom funkcije i ograničava svakodnevne aktivnosti pacijenta. Klinički najčešći simptomi priraslice tetive su sljedeći:

• Pacijent nije u mogućnosti sam savijati ili ispravljati prst ili zglob svojom vlastitom snagom
• Ud se lako pokreće spoljašnjom silom (npr. pomoću druge ruke), ali se ne može pokretati vlastitom mišićnom snagom
• Osjećaj napetosti i hroničnog bola duž linije tetive prilikom pokušaja pokreta
• Palpabilne (opipljive) tvrde formacije tkiva na relevantnoj ovojnici tetive

Kako se Postavlja Dijagnoza za Operaciju Tenolize?

Prije donošenja odluke o hirurškom zahvatu tenolize, potreban je detaljan ortopedski pregled i analiza hirurške historije pacijenta. Koraci koji se prate u procesu dijagnostike su sljedeći:

• Prvo se prilikom fizičkog pregleda precizno mjeri stepen aktivnog i pasivnog opsega pokreta zgloba (ROM). 
• Izražena razlika između aktivnog i pasivnog pokreta najsnažniji je klinički pokazatelj da je tetiva zdrava, ali da ne može kliziti zbog priraslice. 
• Nakon fizičke procjene, dinamičkim ultrazvukom (UZV) i pregledom magnetnom rezonancom (MR) vizualizuje se stepen klizanja tetive prilikom pokreta i gustina ožiljnog tkiva.

Kako se Izvodi Operacija Tenolize?

Operacija oslobađanja tetive je mikrohirurška procedura koja zahtijeva veliku pažnju i obično se izvodi u lokalnoj, regionalnoj ili opštoj anesteziji. Faze operacije tenolize su sljedeće:

• Obično se preferira lokalna anestezija (tehnika "wide-awake"); na taj način se tokom operacije od pacijenta traži da pomiče prst, čime se uživo testira da li je tetiva potpuno oslobođena.
• Do ovojnice tetive se dolazi kroz stare hirurške ožiljke ili cik-cak (Bruner) incizije prilagođene anatomiji tetive.
• Bez oštećenja strukture tetive i malih krvnih sudova koji je hrane (vincula), sva okolna prirasla ožiljna tkiva pažljivo se uklanjaju posebnim hirurškim instrumentima.
• Provjerava se da tetiva slobodno klizi unutar ovojnice bez mehaničke prepreke.
• Tkiva se šivaju u skladu s anatomskim slojevima i postavlja se minimalni zavoj.

Na Šta Treba Obratiti Pažnju Prije Operacije Tenolize?

Za uspješnu operaciju oslobađanja tetive, period pripreme prije operacije direktno utiče na kvalitet tkiva. Osnovne stvari na koje treba obratiti pažnju prije operacije oslobađanja tetive su sljedeće:

• Pošto zglobovi prije operacije trebaju biti potpuno pasivno otvoreni, potrebno je provesti intenzivan predoperativni program fizikalne terapije.
• Kontrola dijabetesa i reumatskih bolesti je važna za smanjenje rizika od infekcije i bolje zarastanje tkiva.
• Upotreba lijekova za razređivanje krvi treba biti privremeno obustavljena ili prilagođena na određeni period, uz saglasnost lekara koji izvodi operaciju.
• Duhanski proizvodi, koji negativno utiču na mikrocirkulaciju, treba prekinuti prije operacije jer mogu narušiti prehranjenost tkiva.

Na Šta Treba Obratiti Pažnju Nakon Operacije Tenolize?

Uspjeh operacije tenolize zavisi kako od same operacije, tako i od procesa rehabilitacije u ranom periodu nakon zahvata. Kako bi se spriječio rizik od ponovnog stvaranja priraslica, stvari na koje treba obratiti pažnju nakon operacije tenolize su sljedeće:

• Rani Pokreti: Odmah nakon prestanka djelovanja anestezije, treba započeti s aktivnim pokretima prsta i zgloba u granicama koje preporuči lekar.
• Kontrola Otoka: Operisani ud treba držati iznad nivoa srca i primjenjivati kontrolisanu hladnu kompresu da bi se rizik od otoka smanjio na minimum.
• Kontinuitet Fizikalne Terapije: Od prvih dana nakon operacije treba neprekidno nastaviti s vježbama klizanja tetive uz nadzor fizioterapeuta.
• Njega Rane i Higijena: Do vađenja konaca, područje rane treba držati čistim i suhim, a zavoj mijenjati u periodima koje odredi lekar.

Koje su Razlike Između Otvorene Operacije Tenolize i Zatvorenog Oslobađanja Tetive?

U tabeli ispod upoređene su osnovne karakteristike i klinička dinamika pristupa koji se koriste u liječenju priraslice tetive:

Često Postavljana Pitanja o Operaciji Tenolize

Koliko Traje Operacija Tenolize?

Trajanje operacije tenolize obično varira između 30 i 60 minuta, u zavisnosti od broja tetiva koje treba osloboditi i stepena priraslice.

Da Li se Priraslica Ponovo Javlja Nakon Operacije Tenolize?

Da, postoji rizik od ponovnog priljepljivanja tetive nakon tenolize usled nedovoljnog vježbanja ili agresivnog zarastanja rane; zbog toga je rana rehabilitacija od vitalnog značaja.

Da Li je Operacija Tenolize Bolna?

Operacija se izvodi pod anestezijom, pa je bezbolna; nakon operacije bol se lako kontroliše analgeticima i ranim pokretima.

Koliko Dana Traje Proces Oporavka Nakon Operacije Tenolize?

Zarastanje hirurške rane u prosjeku traje 10-14 dana, ali dostizanje potpune funkcionalne snage i elastičnosti uz intenzivnu fizikalnu terapiju može trajati nekoliko mjeseci.

Koje je Najbolje Vrijeme za Operaciju Tenolize?

Obično se preferira čekanje najmanje 3-6 mjeseci nakon prve operacije popravke tetive, radi sazrijevanja ožiljnog tkiva i otvaranja granica pasivnog pokreta zgloba.

Da Li se Koristi Udlaga Nakon Operacije Oslobađanja Tetive?

Pošto je cilj da tetiva stalno bude u pokretu, ne koriste se dugotrajne fiksirajuće udlage, a između vježbi se mogu koristiti zaštitne dinamičke udlage.

Koje Odjeljenje se Bavi Operacijom Tenolize?

Operacije oslobađanja tetive izvode specijalisti Ortopedije i Traumatologije, posebno lekari specijalizovani u oblasti Hirurgije Šake.