Šta Je Tomoterapija I Kod Kojih Bolesti Se Primjenjuje?

Tomoterapija je metoda zračenja koja kombinuje tehnologiju kompjuterizovane tomografije s radioterapijskim postupkom, može se rotirati za 360 stepeni i nudi mogućnost precizne ciljanja. Pacijent leži na aparatu za tomoterapiju, a snimanje, ciljanje i primjena terapije se obavljaju na jednom istom uređaju.

Šta je Tomoterapija?

Tomoterapija je vanjska (eksterna) metoda radioterapije kod koje se pacijentu unutar uređaja sličnog sistemu kompjuterizovane tomografije daje zračenje s modulisanim intenzitetom. Uređaj koji se rotira za 360 stepeni prije svakog tretmana ponovo mapira područje zahvaćeno kancerom, određuje tačke ciljanja i dozu, a zračenje se primjenjuje na te oblasti. Zahvaljujući tomoterapiji, posebno kod kancerozih ćelija koje se nalaze u pokretnim organima, precizno ciljanje omogućava da se zračenje usmjeri isključivo na tumorske regije, čime se zdrave ćelije štite od oštećenja.

Najvažnija karakteristika koja razlikuje tomoterapiju od drugih metoda radioterapije je to što se sto s pacijentom neprekidno kreće, dok se prstenasti uređaj za zračenje (gantri) istovremeno kontinuirano rotira za 360 stepeni, čime se omogućava zračenje u spiralnom obliku. Na ovaj način, duge ciljne oblasti koje se protežu od glave i vrata do grudnog koša ili oblasti koje obuhvataju kičmu mogu se liječiti jedinstvenim planiranjem, bez podjele na dijelove.

Uređaj za tomoterapiju može detaljno prikazati tumorsko područje i vrši ciljanje zračenja isključivo na tumor s odgovarajućom dozom. Zahvaljujući tomoterapiji, tumor se izlaže zračenju na kontrolisaniji način, dok se zdrave ćelije štite. 

Šta je Helikalna Tomoterapija?

Helikalno znači spiralno, a helikalna tomoterapija je vanjska metoda radioterapije kod koje se pacijentu zračenje primjenjuje pod uglom od 360 stepeni. Pacijent se, slično kao kod aparata za kompjuterizovanu tomografiju, smjesti na sto uređaja, a uređaj za zračenje koji se rotira za 360 stepeni, poznat kao gantri, cilja kancerozno područje pacijenta i vrši zračenje. Pacijent se unutar uređaja može pomjerati napred ili nazad. Spiralno (helikalno) zračenje posebno povećava komfor primjene u smislu zaštite zdravih ćelija oko tumora.

Kod Kojih Pacijenata se Primjenjuje Tomoterapija?

Tomoterapija se može primijeniti kod raznih vrsta kancera i tumora koji zahtijevaju vanjsku radioterapiju. Primjena tomoterapije zavisi od lokacije i veličine tumora, kritičnih organa oko kancerozne oblasti, prethodno primljene doze zračenja i opštih kliničkih ciljeva. Tomoterapija se može preferirati kod sljedećih bolesti:

• Karcinom glave i vrata
• Karcinom plućа
• Karcinom prostate
• Karcinom dojke
• Tumori u pokretnim organima
• Limfatički tumori
• Karcinom kostne srži
• Tumori cijelog tijela
• Tumori koji se nalaze u centralnom nervnom sistemu

Da li je Potrebna Priprema Prije Tomoterapije?

Prije tomoterapije, u slučaju određenih vrsta kancera, od pacijenta se može zahtijevati priprema. Na primjer, kod karcinoma prostate, bešike i pelvičnog kancera, može se zahtijevati da pacijentova bešika i crijeva budu prazni. Osim toga, dodatne mjere ili preporuke u vezi s prehranom, mogućim nuspojavama i reakcijama na koži određuje ljekar.

Koliko Dugo Traje Tomoterapija?

Broj seansi i trajanje seanse tomoterapije variraju u zavisnosti od tipa tumora, stadijuma kancera, veličine ciljne oblasti, stanja metastaza i planirane doze. Trajanje seanse tomoterapije obično je između 15 i 30 minuta, ali se ovo vrijeme može produžiti zbog ciljanja i pripreme. O ukupnom planiranom broju seansi zajedno odlučuju specijalista onkologije i specijalista radiologije. Kod tomoterapije se zračenje primjenjuje na kanceroznu oblast na integralan (cjelovit) način, pa se trajanje seanse može smanjiti. 

Koje su Prednosti Tomoterapije?

Najvažnija prednost tomoterapije je to što se ciljanje kancerozne oblasti ponovo vrši prije svake seanse, a zahvaljujući integriranoj funkciji snimanja, povećava se precizna pogodnost ciljanja, čime se bolje štite zdrava tkiva. Prije svake seanse, uređaj za tomoterapiju ponovo snima kancerozno područje i zračenje se vrši u skladu s oznakama tumora tog dana. Na ovaj način se štite zdrava tkiva, a zračenje se primjenjuje i na mikro tumorske oblasti. Kod tomoterapije, snimanje, planiranje i primjena zračenja odvijaju se na jednoj jedinstvenoj platformi. 

Kako Djeluje Tomoterapija?

Osnovni cilj djelovanja tomoterapije je da fotoni visoke energije uzrokuju nepopravljivo oštećenje DNK tumorskih ćelija, čime se zaustavlja dioba i rast ćelija. Tomoterapija, koristeći tehnologiju kompjuterizovane tomografije, precizno i sistematično cilja kancerozne ćelije s namjerom da ih uništi.

Koje su Nuspojave Tomoterapije?

Nuspojave tomoterapije variraju u zavisnosti od lokacije tumora, doze zračenja i učestalosti seansi. Tomoterapija je, u konačnici, vrsta terapije zračenjem i ima slične nuspojave kao radioterapija. Nuspojave tomoterapije su sljedeće:

• Kod karcinoma glave i vrata: suha usta, otežano gutanje i promjena ukusa
• Kod karcinoma prostate: iritacija crijeva i bešike, učestalo mokrenje ili rektalne tegobe
• Kod karcinoma plućа: kašalj, radijacioni pneumonitis
• Kod karcinoma dojke: reakcije na koži i slabost
• Opšte sistemske nuspojave su umor, suha koža ili crvenilo, a rijetko fibroza ili strikture