Koje Namirnice Pomažu Kod Zatvora?

Zatvor, u medicinskoj literaturi poznat kao "konstipacija", predstavlja problem digestivnog sistema koji se karakteriše sporim crijevnim pokretima i tvrdom stolicom. Kada se stolica pojavljuje manje od 3 puta sedmično, klinički se razmatra dijagnoza zatvora, a ovo stanje je obično povezano sa faktorima životnog stila kao što su nedostatak vlakana, nedovoljan unos tečnosti ili nedovoljna fizička aktivnost.

Kako bi se poboljšalo zdravlje digestivnog sistema i ubrzao prolazak kroz crijeva, strateške promjene u načinu prehrane su od kritičnog značaja. Namirnice bogate vlaknima, probiotici i voće sa visokim kapacitetom vezivanja vode povećavaju zadržavanje vode u lumenu crijeva, čime olakšavaju omekšavanje i izlučivanje stolice.

Voće koje pomaže kod zatvora

Voće je bogato i rastvorljivim i nerastvorljivim vlaknima te visokim sadržajem vode, što podržava probavu. Posebno prirodni šećerni alkoholi (kao sorbitol) koji se nalaze u određenom voću privlače vodu u crijeva i djeluju kao prirodno laksativno sredstvo.

Voće koje pomaže kod zatvora uključuje:

• Suhe šljive: Zbog visokog sadržaja sorbitola i vlakana često se koriste u liječenju zatvora.
• Kruška i jabuka: Kada se konzumiraju sa korom, pružaju visok nivo pektina (rastvorljivih vlakana).
• Smokva: I u svježem i u sušenom obliku predstavlja izvor kalcija i vlakana koji povećava crijevnu pokretljivost.
• Kivi: Olakšava probavu proteina i povećava volumen stolice.
• Kajsija: Svojom prirodnom strukturom vlakana i sadržajem kalija pomaže radu crijevnih mišića.

Povrće koje pomaže kod zatvora

Zeleno lisnato povrće i korjenasto povrće bogato su prebiotičkim vlaknima koja hrane crijevnu floru. Ove namirnice pomažu da stolica ostane mekana, čime se minimizira osjećaj nelagode prilikom pražnjenja crijeva. 

Povrće koje prilikom redovne konzumacije sprječava zatvor i pomaže kod zatvora je:

• Spanać i blitva: Zahvaljujući sadržaju magnezija doprinose opuštanju crijevnih mišića i prolasku stolice.
• Brokula: Sadrži sulforafan koji štiti zdravlje crijeva i ubrzava probavu.
• Artičoka: Zahvaljujući inulinu, snažnom prebiotiku, podržava umnožavanje korisnih crijevnih bakterija.
• Tikvica: Visokim sadržajem vode omogućava da crijevni sadržaj zadrži vodu.
• Bamija: Zahvaljujući svojoj sluzavoj strukturi pomaže da stolica lakše klizi kroz crijeva.

Cjelovite žitarice i mahunarke koje sprječavaju zatvor

Odabir cjelovitih žitarica umjesto proizvoda od bijelog brašna je najefikasniji način za zadovoljavanje dnevnih potreba za vlaknima. Mahunarke, s druge strane, uz to što su izvor proteina i složenih ugljikohidrata, imaju gustu strukturu vlakana koja praktično čisti digestivni sistem kao metla.

Osnovne žitarice i mahunarke koje podržavaju probavu i pomažu kod zatvora su:

• Zobene pahuljice: Zahvaljujući beta-glukanskim vlaknima skraćuju vrijeme prolaska kroz crijeva.
• Leća: Visok sadržaj vlakana u kombinaciji s biljnim proteinima povećava volumen stolice.
• Cjelovita pšenica i raž: Sadrže nerastvorljiva vlakna koja pojačavaju crijevne pokrete.
• Lan (sjemenke lana): Sluzava vlakna koja sadrži omekšavaju stolicu kada se pomiješaju s vodom.
• Chia sjemenke: Zahvaljujući kapacitetu vezivanja vode 10-12 puta veće od sopstvene težine, crijevnom sadržaju daju gel konzistenciju.

Probiotička hrana koja pomaže kod zatvora

Narušavanje ravnoteže bakterija u crijevima (disbioza) jedan je od najvažnijih skrivenih uzroka hroničnog zatvora. Namirnice koje sadrže probiotike povećavaju broj korisnih bakterija, regulišu pH vrijednost crijeva i olakšavaju procesa probave. Fermentirana hrana koja reguliše crijevnu floru i sprječava zatvor uključuje:

• Domaći jogurt: Podržava probavu zahvaljujući živim kulturama laktobacila koje sadrži.
• Kefir: Mliječni napitak koji ima širi raspon probiotika u odnosu na jogurt.
• Kiseli kupus: Zahvaljujući fermentiranim vlaknima koje sadrži, aktivira digestivne enzime.
• Kombuha: Prirodne kiseline i probiotičke bakterije stimuliraju crijevnu pokretljivost.

Na šta treba paziti kako bi se spriječio zatvor?

Konzumiranje samo određenih namirnica nekada nije dovoljno. Primjena prehrambenih navika u određenom redu i disciplini pomaže digestivnom sistemu da se prilagodi biološkom satu. Preporuke o načinu života na koje treba obratiti pažnju radi sprječavanja zatvora su sljedeće:

• Unos tečnosti treba povećati: Da bi namirnice bogate vlaknima mogle djelovati, potrebno je dnevno unijeti najmanje 2-2,5 litre vode.
• Vrijeme obroka treba biti fiksno: Jedenje u istim satima podstiče gastrokolični refleks organizma.
• Treba se baviti fizičkom aktivnošću: Svakodnevna 30-minutna šetnja ubrzava protok krvi u crijevima.
• Hranu treba sporo žvakati: Probava počinje u ustima; dobro usitnjavanje hrane smanjuje opterećenje na želudac i crijeva.
• Ne treba zanemariti unos masti: Zdrave masti kao maslinovo ulje imaju efekat podmazivanja u crijevima.

Često postavljana pitanja o namirnicama koje pomažu kod zatvora

Šta piti ujutro na prazan stomak protiv zatvora?

Pijenje čaše mlake vode s kašičicom maslinovog ulja ili nekoliko kapi limuna odmah nakon jutarnjeg buđenja budi crijeva.

Da li banana uzrokuje zatvor ili ga otklanja?

Nedozrela zelena banana može uzrokovati zatvor, dok potpuno zrela banana koja je počela da tamni, zahvaljujući sadržaju rastvorljivih vlakana, može pomoći u olakšavanju pražnjenja crijeva.

Da li kafa pokreće rad crijeva?

Kafa može ubrzati crijevne pokrete stimulišući lučenje hormona gastrina, ali njena prekomjerna konzumacija može uzrokovati dehidraciju (nedostatak tečnosti) i tako podstaći zatvor.

Da li jogurt pomaže kod zatvora?

Da, posebno domaći jogurti bogati probioticima reguliraju crijevnu floru i sprječavaju zatvor.

Da li pijenje tople vode rješava zatvor?

Pijenje mlake ili tople vode pomaže opuštanju mišića digestivnog sistema i olakšava kretanje hrane kroz crijeva.