Šta Je Puerperalna Groznica, Koji Su Simptomi?

Puerperalna groznica je termin koji se koristi za opisivanje povišene temperature uzrokovane infekcijama koje se razvijaju u periodu nakon porođaja. Jedno od najčešćih povezanih stanja je infekcija unutrašnjeg sloja maternice koja se naziva postpartalni endometritis. 

Međutim, svaka povišena temperatura nakon porođaja ne znači puerperalnu groznicu; potrebno je razmotriti i druge uzroke kao što su infekcija urinarnog trakta, infekcija operativnog mjesta i mastitis.

Šta je Puerperalna Groznica?

Puerperalna groznica, u narodu poznata i kao „albastı“, je klinička slika koja se javlja kao posljedica infekcija praćenih povišenom temperaturom, a koje se mogu razviti u različitim dijelovima tijela nakon porođaja, naročito u maternici i genitalnom sistemu. 

Danas se ovaj izraz najčešće povezuje sa postpartalnim endometritisom, odnosno infekcijom maternice nakon porođaja, međutim svaka povišena temperatura nakon porođaja nije uzrokovana istim razlogom.

Tokom puerperijuma, dok se tijelo oporavlja nakon porođaja, može biti potrebno pažljivije praćenje u pogledu infekcija. Ako povišenu temperaturu prate bol u donjem dijelu stomaka, osjetljivost materice, drhtavica ili neobične promjene u vaginalnom sekretu, potrebna je procjena specijaliste u pogledu infekcije.

Zašto Dolazi do Puerperalne Groznice?

Puerperalne infekcije se najčešće javljaju kada mikroorganizmi tokom porođaja ili nakon njega napreduju iz genitalne regije prema gore i dospiju do tkiva materice. 

Otvaranje grlića materice i pucanje plodove vode tokom porođaja može olakšati kontakt unutrašnjosti materice, koja je normalno zaštićena, sa mikroorganizmima.

Glavna stanja koja mogu biti povezana sa razvojem infekcije u puerperijumu su:

• Postpartalni endometritis, odnosno infekcija unutrašnjeg sloja materice
• Infekcije operativnog mjesta koje se mogu razviti nakon carskog reza
• Dugotrajno pucanje plodovih vodenih ovojnica prije porođaja
• Produženi porođaj
• Veliki broj vaginalnih pregleda tokom porođaja
• Potreba za ručnim odvajanjem placente
• Intervencije u unutrašnjosti materice tokom porođaja
• Određene prethodno postojeće infekcije genitalnog sistema
• Infekcije urinarnog trakta
• Infekcije rane i perinealne regije nakon porođaja

Postpartalni endometritis se obično ne razvija usljed samo jednog mikroorganizma, već kao polimikrobna infekcija u kojoj zajedno djeluju različite bakterije prisutne u genitalnom i gastrointestinalnom sistemu.

Koji su Prvi Simptomi Puerperalne Groznice?

Jedan od najupečatljivijih znakova puerperalnih infekcija je povišena temperatura koja se javlja nakon porođaja. Prvi simptomi postpartalnog endometritisa najčešće počinju bolom u donjem dijelu stomaka i osjetljivošću materice, a ovome se može pridružiti i povišena temperatura.

Simptomi koji se mogu javiti su:

• Povišena temperatura od 38°C i više
• Drhtavica
• Bol u donjem dijelu stomaka ili pelvičnoj regiji
• Izražena osjetljivost u regiji materice
• Vaginalni sekret neprijatnog mirisa ili drugačiji od uobičajenog
• Opća slabost i osjećaj bolesti
• Glavobolja
• Ubrzan puls
• Oporavak nakon porođaja koji ne ide kako se očekuje

Intenzitet i kombinacija simptoma mogu se razlikovati od osobe do osobe. Pošto uzrok povišene temperature nije uvijek samo infekcija materice, potrebna je klinička procjena kojom se isključuju i drugi postporođajni infekcijski uzroci.

Kako se Dijagnosticira Puerperalna Groznica?

Dijagnoza puerperalnih infekcija se prvenstveno postavlja na osnovu tegoba pacijentkinje, anamneze porođaja i nalaza fizičkog pregleda. Postpartalni endometritis se najčešće procjenjuje na osnovu kliničkih znakova.

U procjeni ljekara mogu se posebno ispitivati sljedeće tačke:

• Telesna temperatura i ostali vitalni znakovi
• Bol u donjem dijelu stomaka i pelvičnoj regiji
• Veličina i osjetljivost materice
• Količina, izgled i miris vaginalnog sekreta
• Stanje mjesta carskog reza ili epiziotomije
• Postojanje bola, crvenila ili otoka u tkivu grudi
• Simptomi koji mogu ukazivati na infekciju urinarnog trakta

Ako se smatra potrebnim, mogu se koristiti analize krvi i urina, mikrobiološke kulture ili metode snimanja. Naročito u slučajevima u kojima povišena temperatura traje duže ili nema očekivanog odgovora na terapiju, može biti potrebno istražiti druge uzroke, kao što je pelvični apsces.

Kako se Liječi Puerperalna Groznica?

Liječenje se planira u skladu sa uzrokom infekcije, njenom težinom i opštim zdravstvenim stanjem osobe. Osnovni pristup u postpartalnim infekcijama porijeklom iz materice jeste antibiotska terapija koju odredi ljekar; kod nekih pacijentkinja terapija može biti potrebna u bolničkim uslovima.

Tokom liječenja prate se povišena temperatura, puls, krvni pritisak i opće kliničko stanje. Ako se utvrdi da je izvor infekcije u drugoj regiji, liječenje se prilagođava u skladu s tim.

Ako i uz odgovarajuću terapiju povišena temperatura ne pokazuje tendenciju smanjenja u roku od otprilike 48-72 sata, može se izvršiti ponovna procjena u pogledu apscesa ili neke druge postpartalne komplikacije. Trajanje i način primjene liječenja ljekar određuje posebno za svaku pacijentkinju.

Kod Koga je Rizik od Puerperalne Groznice Veći?

Mada se puerperalne infekcije mogu javiti nakon svakog porođaja, određene karakteristike porođaja i lični faktori mogu povećati rizik. Jedan od najznačajnijih faktora rizika je način porođaja - postpartalni endometritis se javlja češće nakon carskog reza u poređenju sa vaginalnim porođajem.

Stanja u kojima rizik može biti povećan su:

• Porođaj carskim rezom
• Produženi porođaj
• Pucanje plodovih vodenih ovojnica dugo prije porođaja
• Veliki broj vaginalnih pregleda tokom porođaja
• Određene intervencije u unutrašnjosti materice
• Ručno odvajanje placente
• Operativni vaginalni porođaj
• Postojeća infekcija tokom porođaja
• Prateća stanja kao što su dijabetes i gojaznost

Postojanje jednog od faktora rizika ne znači nužno da će se infekcija razviti. Odgovarajuće kliničko praćenje prije i nakon porođaja omogućava planiranje mjera za smanjenje rizika.

Povećava li Carski Rez Rizik od Infekcije?

Da. Carski rez je jedan od poznatih značajnih faktora rizika za postpartalni endometritis. Posebno kod carskih rezova koji se izvode nakon što je porođaj već počeo, rizik od infekcije može biti veći u poređenju sa planiranim carskim rezovima.

Zbog toga su hirurška antisepsa i odgovarajuće mjere zaštite kod carskog reza važan dio porođajne njege usmjerene na smanjenje rizika od infekcije. SZO također objavljuje posebne preporuke za sprječavanje maternalnih infekcija povezanih s carskim rezom.

Povećava li Dugotrajan Porođaj Rizik od Puerperalne Infekcije?

Da. Produženi porođaj, a naročito dugotrajno otvorene plodove vodenjake, ubrajaju se u faktore koji mogu povećati rizik od postpartalnog endometritisa. Produženo trajanje kontakta unutrašnjosti materice sa mikroorganizmima tokom porođaja može doprinijeti ovoj povezanosti.

Međutim, rizik se ne procjenjuje samo na osnovu trajanja porođaja. Zajedno se razmatraju i način porođaja, izvedene intervencije i opće zdravstveno stanje majke.

Kako se Razlikuju Puerperalna Groznica i Mastitis?

Kod mastitisa povišenu temperaturu i slabost obično prate izražen bol, osjetljivost, toplina, oticanje ili crvenilo grudi. Kod postpartalnih infekcija porijeklom iz materice, naprotiv, izraženiji su bol u donjem dijelu stomaka, osjetljivost materice i vaginalni sekret neprijatnog mirisa; konačno razlikovanje se vrši kliničkom procjenom.

Šta se Može Učiniti za Zaštitu od Puerperalne Groznice?

Nije moguće potpuno spriječiti sve postporođajne infekcije, ali se rizik može smanjiti odgovarajućom porođajnom i puerperalnom njegom. 

SZO preporučuje pristupe koji se zasnivaju na primjeni higijenskih mjera, izbjegavanju nepotrebnih intervencija i, kada je potrebno, korištenju odgovarajućih zaštitnih mjera u sprječavanju maternalnih peripartalnih infekcija.

Prakse koje mogu pomoći u smanjenju rizika od infekcije tokom puerperijuma su:

• Pridržavanje higijene ruku i lične higijene
• Pravilno održavanje čistoće perinealne regije
• Praćenje mjesta carskog reza na preporučeni način
• Praćenje promjena u boji, količini i mirisu vaginalnog sekreta
• Redovno pohađanje kontrola nakon porođaja
• Javljanje zdravstvenoj ustanovi u slučaju simptoma kao što su povišena temperatura, drhtavica ili novonastali bol u stomaku

U vodiču Ministarstva zdravstva za upravljanje puerperijumom također se preporučuje procjena telesne temperature, lohija, nalaza na stomaku i perineumu te znakova infekcije u okviru praćenja nakon porođaja.

Kada se Treba Javiti Ljekaru Kod Puerperalne Groznice?

Povišena temperatura koja se javi nakon porođaja treba biti procijenjena, posebno ako je praćena bolom u stomaku, drhtavicom ili vaginalnim sekretom neprijatnog mirisa. Povišena temperatura od 38°C i više smatra se jednim od maternalnih upozoravajućih znakova koji zahtijevaju pažnju u postporođajnom periodu.

Kada se javi bilo koji od sljedećih znakova, potrebno je bez odlaganja javiti se zdravstvenoj ustanovi:

• Povišena temperatura od 38°C ili više
• Pojačani bol u stomaku ili pelvični bol
• Izražena drhtavica
• Vaginalni sekret neprijatnog mirisa
• Ubrzan puls ili izraženo opće pogoršanje stanja
• Poteškoće u disanju
• Vrtoglavica ili promjena stanja svijesti
• Pogoršanje simptoma uprkos liječenju

Kako se simptomi postporođajnih infekcija mogu javiti iz različitih razloga, umjesto samostalnog postavljanja dijagnoze, preporučuje se procjena od strane specijaliste ginekologije i akušerstva.

Često Postavljana Pitanja o Puerperalnoj Groznici

Koliko Dugo Traje Puerperalna Groznica?

Trajanje zavisi od izvora infekcije, njene težine i odgovora na liječenje. Zbog toga nije ispravno navesti fiksan broj dana koji vrijedi za sve.

Kada je Puerperalna Groznica Opasna?

Ako povišenu temperaturu pratе sve izraženiji bol u stomaku, ubrzan puls, otežano disanje, promjena stanja svijesti ili izraženo opće pogoršanje stanja, potrebna je hitna procjena. Napredovanje simptoma infekcije uprkos liječenju takođe zahtijeva ponovnu procjenu.

Je li Puerperalna Groznica Zarazna?

Puerperalna groznica sama po sebi nije bolest koja se prenosi s osobe na osobu; ona predstavlja kliničku slikubuku uzrokovanu infekcijama koje se razvijaju nakon porođaja. 

Međutim, zavisno od mikroorganizma koji uzrokuje infekciju, mogu biti potrebne različite mjere u pogledu higijene i kontrole infekcije.

Koliko Dana Nakon Porođaja se Može Javiti Puerperalna Groznica?

Simptomi postpartalnog endometritisa najčešće se javljaju u prvih nekoliko dana nakon porođaja; slučajevi s ranim početkom mogu se javiti u prva 48 sata. Ipak, neki slučajevi se mogu javiti kasnije, do 6 sedmica nakon porođaja.

Je li Moguće Spriječiti Postporođajnu Infekciju?

Nije moguće u potpunosti spriječiti sve infekcije, ali odgovarajuća higijena, kontrola infekcije tokom porođaja, potrebne zaštitne mjere i redovno postpartalno praćenje mogu smanjiti rizik. Preventivni pristup se planira u skladu sa načinom porođaja i faktorima rizika osobe.

Može li Puerperalna Groznica Uzrokovati Sepsu?

Da. Neke maternalne infekcije koje se ne liječe ili koje progrediraju mogu dovesti do sepse. Pošto je sepsa ozbiljan sistemski odgovor organizma na infekciju, kod sumnjivih simptoma potrebna je brza medicinska procjena.

Za Koliko Vremena se Puerperalna Groznica Povlači Uz Liječenje?

Vrijeme odgovora na liječenje zavisi od vrste infekcije i stanja pacijentkinje. Kod postpartalnog endometritisa prati se tendencija snižavanja temperature nakon odgovarajuće terapije. Ako se očekivano kliničko poboljšanje ne postigne u roku od 48-72 sata, može se izvršiti ponovna procjena u pogledu drugih izvora infekcije ili komplikacija.

Izliječi li se Puerperalna Groznica Potpuno?

Uz ranu procjenu i odgovarajuće liječenje, veliki dio postpartalnih infekcija se može staviti pod kontrolu. Proces oporavka može se razlikovati u zavisnosti od proširenosti infekcije, opšteg zdravstvenog stanja osobe i njenog odgovora na liječenje.