Simptomi, Uzroci I Liječenje Upale Materice

Upala materice, medicinskim nazivom endometritis, predstavlja stanje inflamacije i infekcije koje se razvija u endometrijumu, sloju koji oblaže unutrašnju površinu materice. Najčešće se javlja kada bakterije dospiju u šupljinu materice i može se javiti u akutnom, hroničnom ili postporođajnom obliku.

Šta je Upala Materice?

Upala materice je zapaljenje endometrijuma, unutrašnjeg sloja uterusa, uzrokovano infekcijom. Infekcija se najčešće razvija kada mikroorganizmi iz vagine ili grlića materice migriraju prema gornjem genitalnom traktu.

Endometritis se može javiti samostalno, ali može biti i dio pelvične inflamatorne bolesti (PID) koja zahvata jajovode, područje oko jajnika ili druga pelvična tkiva. Zbog toga su proširenost bolesti i pratući nalazi važni za određivanje pristupa liječenju.

Zašto Dolazi do Upale Materice?

Osnovni uzrok upale materice je dospijevanje mikroorganizama u šupljinu materice, što dovodi do infekcije endometrijuma. 

U normalnim uslovima zaštitni mehanizmi u vagini i grliću materice ograničavaju dospijevanje mikroorganizama u matericu, ali neke infekcije, porođaj ili intrauterini zahvati mogu narušiti ovu ravnotežu.

Glavna stanja povezana sa razvojem upale materice su:

• Bakterijske infekcije koje se širu uvis iz vagine ili grlića materice
• Neke polno prenosive infekcije
• Infekcije koje se razvijaju nakon porođaja, posebno nakon carskog reza
• Zaostajanje tkiva u materici nakon spontanog pobačaja ili gubitka trudnoće
• Neki invazivni zahvati na materici ili grliću materice
• Pelvična inflamatorna bolest
• Rijetke infekcije koje se mogu javiti nakon postavljanja intrauterinog uloška
• Infekcije povezane sa promjenama u vaginalnoj bakterijskoj ravnoteži

Koje Infekcije Uzrokuju Upalu Materice?

Akutni endometritis može biti povezan sa nekim bakterijama koje se prenose polnim putem, ali se može razviti i kao posljedica dospijevanja različitih mikroorganizama iz vaginalne flore u matericu. 

Postporođajni endometritis najčešće ne nastaje usljed djelovanja samo jednog mikroorganizma, već kao posljedica polimikrobne infekcije u kojoj je prisutno više bakterija istovremeno.

Koji su Simptomi Upale Materice?

Simptomi endometritisa mogu varirati zavisno od toga da li je bolest akutna ili hronična, od proširenosti infekcije i od toga da li je nedavno bilo porođaja ili intrauterinog zahvata.

Simptomi koji se mogu javiti kod upale materice su:

• Bol u donjem dijelu stomaka i preponama
• Osjetljivost u pelvičnoj regiji
• Povišena temperatura
• Vaginalni iscjedak koji se razlikuje od uobičajenog
• Krvarenje izvan menstrualnog ciklusa ili nepravilno krvarenje
• Bol ili nelagodnost tokom odnosa
• Slabost i opći osjećaj nelagodnosti
• Osjetljivost u području materice
• Kod nekih pacijentkinja nelagodnost prilikom mokrenja ili pražnjenja crijeva

Hronični endometritis može proticati s manje izraženim simptomima. Kod nekih osoba nema vidljivih simptoma, dok se dijagnoza može postaviti tokom ispitivanja nepravilnog krvarenja, blage pelvične boli ili problema vezanih za trudnoću.

Koji se Simptomi Javljaju Ako Postoji Upala Materice?

Kada postoji infekcija materice, najčešće se javljaju pelvična ili bol u donjem dijelu stomaka, povišena temperatura, osjetljivost materice, abnormalan vaginalni iscjedak i nepravilno krvarenje. Pošto se intenzitet simptoma razlikuje od osobe do osobe, konačna dijagnoza se ne smije postavljati samo na osnovu tegoba.

Kakav je Iscjedak Kod Upale Materice?

Kod upale materice količina, boja ili miris vaginalnog iscjetka mogu se razlikovati od uobičajenih; međutim, sam izgled iscjetka nije dovoljan za postavljanje dijagnoze endometritisa. Pošto vaginalne i cervikalne infekcije mogu uzrokovati slične promjene, potreban je ginekološki pregled.

Koja je Razlika Između Akutnog i Hroničnog Endometritisa?

Akutni endometritis je stanje infekcije koje obično nastupa naglo i može dovesti do izraženijih simptoma kao što su povišena temperatura, pelvična bol, osjetljivost ili iscjedak. 

Hronični endometritis je inflamacija koja traje duže, često se manifestuje blagim simptomima ili protiče potpuno bez simptoma, pa je zbog toga teže dijagnosticirati.

Kako se Prepoznaje Hronični Endometritis?

Hronični endometritis može proticati bez izražene povišene temperature ili jake boli. Na hronični endometritis se može posumnjati prilikom ispitivanja abnormalnog uterinog krvarenja, ponavljajuće pelvične nelagodnosti, neobjašnjene neplodnosti ili određenih ponavljajućih problema u trudnoći.

U dijagnostici se, uz anamnezu i ginekološki pregled, mogu koristiti histeroskopija i posebno patološka analiza uzorka tkiva uzetog iz endometrijuma. Prisustvo plazma ćelija u endometrijalnom tkivu jedan je od ključnih nalaza za dijagnozu hroničnog endometritisa.

Koji se Testovi Rade za Upalu Materice?

Kod upale materice jedan jedini test nije dovoljan za sve pacijentkinje. Procjena se planira na osnovu simptoma pacijentkinje, anamneze o porođaju ili zahvatu, rizika od infekcije i sumnje na akutni ili hronični endometritis.

Metode koje se mogu koristiti u procesu dijagnostike su:

• Ginekološki pregled
• Analiza vaginalnih i cervikalnih uzoraka
• Molekularni testovi za polno prenosive infekcije
• Analize krvi
• Analiza urina
• Transvaginalni ultrazvuk
• Histeroskopija kod pacijentkinja kod kojih je potrebna
• Endometrijalna biopsija i patološka analiza

Dok se dijagnoza akutnog i postporođajnog endometritisa najčešće postavlja na osnovu kliničkih nalaza, kod hroničnog endometritisa značaj analize tkiva je veći.

Kojim Testom se Potvrđuje Endometritis?

Kod akutnog endometritisa ne postoji jedinstven definitivan test koji vrijedi za sve; dijagnoza se najčešće postavlja na osnovu anamneze, pregleda i potvrdnih laboratorijskih nalaza. 

Kod hroničnog endometritisa histopatološka analiza endometrijalne biopsije jedna je od najvažnijih metoda koja potvrđuje dijagnozu.

Da li Ultrazvuk Pokazuje Upalu Materice?

Ultrazvuk može pokazati određene promjene kao što su zadebljanje ili nepravilnost unutrašnjeg sloja materice, ali ovi nalazi nisu specifični za endometritis. 

Zbog toga ultrazvuk sam po sebi ne dovodi do dijagnoze upale materice; uglavnom se koristi za procjenu drugih ginekoloških uzroka ili kao pomoć u slučaju sumnje na komplikaciju.

Je li Biopsija Potrebna za Dijagnozu Hroničnog Endometritisa?

U slučaju sumnje na hronični endometritis, endometrijalna biopsija je važna metoda za potvrdu dijagnoze. U patološkoj analizi moguće je procijeniti prisustvo plazma ćelija u endometrijumu, a u potrebnim slučajevima koristiti se posebnim imunohistohemijskim metodama.

Kako se Liječi Upala Materice?

Liječenje upale materice planira se u zavisnosti od vrste infekcije, od toga da li je bolest akutna ili hronična, od težine simptoma i od toga da li se razvila nakon porođaja. Osnovni pristup kod bakterijskog endometritisa je odgovarajuća antibiotska terapija koju određuje liječnik.

Prilikom planiranja liječenja dodatno se procjenjuju sljedeća stanja:

• Izvor infekcije
• Anamneza porođaja ili carskog reza
• Nedavno izvedeni intrauterini zahvati
• Prisustvo pratuće pelvične inflamatorne bolesti
• Da li postoji zaostatak tkiva u materici
• Sumnja na apsces ili širenje infekcije
• Prisustvo hroničnog endometritisa
• Plan trudnoće i anamneza reproduktivnog zdravlja

Kod postporođajnih ili težih infekcija može biti potrebno bolničko praćenje i liječenje intravenskim putem. Važno je da se tok liječenja ne prekida bez preporuke liječnika i da se poštuje plan kontrola.

Koliko Traje Liječenje Endometritisa?

Trajanje liječenja varira u zavisnosti od vrste endometritisa, težine infekcije i odgovora pacijentkinje na liječenje. Pošto trajanje liječenja nije isto za akutni, hronični i postporođajni endometritis, ono se određuje individualnom procjenom.

Prolazi li Upala Materice?

Kada se upala materice pravilno procijeni i liječi, kod većine pacijentkinja se može staviti pod kontrolu. Proces izlječenja može varirati u zavisnosti od vrste infekcije, pratućih pelvičnih bolesti i vremena otpočinjanja liječenja.

Ako se tegobe nastave ili ponovo javi nakon liječenja, može biti potrebno ispitati da li infekcija i dalje postoji, da li postoji neka druga ginekološka bolest ili da li je moguć hronični endometritis.

Kada je Upala Materice Opasna?

Ako se javi visoka temperatura, bol u donjem dijelu stomaka ili pelvična bol koja se postepeno pojačava, izraženo narušavanje opšteg stanja, intenzivne tegobe koje počinju nakon porođaja ili intrauterinog zahvata, te nalazi koji upućuju na širenje infekcije na okolna tkiva, potrebna je hitna medicinska procjena.

Ako se endometritis ne liječi, kod nekih pacijentkinja infekcija može zahvatiti pelvične strukture i dovesti do komplikacija kao što su apsces, proširena pelvična infekcija ili sistemska infekcija.

Šta se Dešava Ako se Endometritis ne Liječi?

Neliječeni endometritis kod nekih pacijentkinja može dovesti do širenja infekcije na pelvična tkiva izvan materice, razvoja apscesa i komplikacija povezanih sa reproduktivnim sistemom. 

Posebno ako infekcija je dio pelvične inflamatorne bolesti koja zahvata i jajovode, rana procjena je važna zbog dugoročnih posljedica.

Utiče li Upala Materice na Mogućnost Trudnoće?

Pošto unutrašnji sloj materice ima važnu ulogu u usađivanju embriona, istražuje se povezanost hroničnog endometritisa sa neplodnošću i ponavljanim gubicima trudnoće. Ipak, pošto problemi s trudnoćom imaju mnogo različitih uzroka, zaključak se ne treba izvoditi samo na osnovu prisustva endometritisa.

Ako je akutna infekcija dio pelvične inflamatorne bolesti koja zahvata i jajovode, može postojati rizik od oštećenja i priraslica u jajovodima. Zbog toga je kod osoba koje planiraju trudnoću važno da liječnik ginekologije i akušerstva procijeni anamnezu prethodne pelvične infekcije.

Da li Upala Materice Uzrokuje Neplodnost?

Ne može se reći da svaki slučaj endometritisa sam po sebi dovodi do neplodnosti. Međutim, hronični endometritis se povezuje sa neplodnošću; također, širenje infekcije na jajovode i stvaranje pelvične inflamatorne bolesti može povećati rizik od neplodnosti uzrokovane oštećenjem jajovoda.

Kako se Prepoznaje Infekcija Materice Nakon Porođaja?

Postporođajni endometritis se obično manifestuje povišenom temperaturom, bolom u donjem dijelu stomaka ili pelvičnom boli, osjetljivošću materice, slabošću i ponekad vaginalnim iscjetkom koji se razlikuje od uobičajenog. Dijagnoza se najčešće postavlja klinički, na osnovu postporođajnih simptoma, nalaza pregleda i procjene drugih uzroka povišene temperature.

Ako se nakon porođaja javi povišena temperatura ili bol u stomaku koja se postepeno pojačava, u diferencijalnoj dijagnozi se procjenjuju i infekcija urinarnog trakta, infekcija operativnog mjesta i druga postporođajna stanja.

Može li se Endometritis Razviti Nakon Carskog Reza?

Da. Endometritis se može razviti i nakon vaginalnog porođaja i nakon porođaja carskim rezom, ali carski rez je jedan od poznatih značajnih faktora rizika. Karakteristike procesa porođaja i faktori kao što je dugotrajno prisustvo pokidanih plodovih ovoja mogu takođe uticati na rizik.

Postoji li Rizik od Infekcije Nakon Intrauterinog Zahvata?

Nakon nekih ginekoloških zahvata koji zahtijevaju ulazak kroz grlić materice u šupljinu materice može postojati rizik od razvoja infekcije. Ovaj rizik nije isti za svaki zahvat ili svaku pacijentkinju i varira u zavisnosti od vrste zahvata, postojećih infekcija i kliničkih karakteristika osobe.

Ako se nakon zahvata javi povišena temperatura, pelvična bol koja se postepeno pojačava, izražen iscjedak neprijatnog mirisa ili neobično krvarenje, preporučuje se obratiti se medicinskom timu koji je izveo zahvat.

Često Postavljana Pitanja o Upali Materice

Da li Upala Materice Prolazi Sama od Sebe?

Nije prikladno očekivati da će endometritis uzrokovan infekcijom sam od sebe proći. Osobe koje imaju simptome treba da se obrate specijalisti ginekologije i akušerstva radi potvrde dijagnoze i planiranja potrebnog liječenja.

Da li se Upala Materice Ponavlja?

Endometritis se može ponovo javiti ako se osnovna infekcija ponovi, ako izvor infekcije i dalje postoji ili ako postoje određeni problemi u materici. U slučajevima ponavljanja važno je ispitati uzrok.

Je li Upala Materice Zarazna?

Endometritis se ne smatra bolešću koja se direktno prenosi s osobe na osobu. Ipak, neke polno prenosive infekcije koje uzrokuju upalu materice mogu se prenijeti između partnera.

Da li se Hronični Endometritis Istražuje Kod Ponavljajućih Problema u Trudnoći?

Kod određenih pacijentkinja sa neobjašnjenim ponavljajućim gubicima trudnoće ili pratućom neplodnošću može se razmatrati procjena hroničnog endometritisa. Prema savremenim preporukama u reproduktivnoj medicini, ova procjena može uključivati endometrijalnu biopsiju, zavisno od kliničkih uslova.

Šta Treba Učiniti Ako Postoji Sumnja na Trudnoću a Javljaju se Simptomi Infekcije Materice?

Ako se kod osobe sa mogućom trudnoćom javi povišena temperatura, pelvična bol, abnormalan iscjedak ili krvarenje, treba se bez odlaganja obratiti specijalisti ginekologije i akušerstva. Nakon što se razjasni stanje trudnoće, mogućnosti pretrage i liječenja planiraju se u skladu s tim.

Kako se Razlikuje Endometritis od Vaginalne Infekcije?

Dok vaginalne infekcije uglavnom zahvataju područje vagine, endometritis se razvija u unutrašnjem sloju materice i može ga pratiti pelvična bol, osjetljivost materice ili povišena temperatura, odnosno nalazi vezani za gornji genitalni sistem. Pošto se simptomi mogu preklapati, konačna razlika se utvrđuje ginekološkim pregledom i, kada je potrebno, laboratorijskim testovima.

Može li se Infekcija Kod Upale Materice Proširiti na Druge Organe?

Neliječena ili progresivna infekcija može se kod nekih pacijentkinja proširiti na jajovode, područje oko jajnika i druge pelvične strukture. Komplikacije kao što su pelvična inflamatorna bolest i pelvični apsces zbog toga su stanja koja treba procijeniti.