Šta Je Dopler Ultrazvuk I Kako Se Izvodi?

Dopler ultrazvuk u trudnoći je neinvazivna metoda snimanja koja pomoću ultrazvučnih talasa visoke frekvencije procjenjuje protok krvi između majke i bebe, placentarnu cirkulaciju i strukturu fetalnih krvnih sudova. Za razliku od standardnog ultrazvuka, zasniva se na principu "Doplerovog efekta", koji se temelji na promjeni frekvencije zvučnih talasa koji se odbijaju od crvenih krvnih zrnaca.

Ovom metodom se u realnom vremenu utvrđuje stanje oksigenacije fetusa u majčinoj utrobi i adekvatnost njegove ishrane.

Šta je Dopler ultrasonografija?

Dopler ultrasonografija se definiše kao jedna od metoda snimanja koja pomaže u procjeni da li je rast bebe u trudnoći adekvatan, u kojoj mjeri placenta obezbjeđuje protok krvi do bebe, te kako se u nekim trudnoćama odvija cirkulacija između majke i bebe. Umjesto fokusiranja na to da li je samo jedna vrijednost dobijena Doplerom normalna ili abnormalna, važno je zajedno procijeniti mjerenja rasta bebe, količinu amnionske tečnosti, izgled placente, gestacijsku sedmicu i klinično stanje majke.

Šta pokazuje Dopler ultrasonografija?

Dopler ultrasonografija omogućava procjenu protoka krvi unutar krvnih sudova koristeći svojstvo odbijanja ultrazvučnih talasa od krvnih ćelija. Dok standardni ultrazvuk daje informacije o anatomiji, mjerama i organima bebe, Dopler pruža dodatne informacije o karakteristikama cirkulacije krvi koja dolazi do ovih struktura ili se od njih udaljava. Krvni sudovi koji se pregledaju Dopler ultrasonografijom su:

• Umbilikalna arterija: Pruža informacije o cirkulaciji od placente prema bebi.
• Srednja moždana arterija (MCA): Koristi se za procjenu protoka krvi u moždanoj cirkulaciji bebe.
• Uterine arterije: Daju uvid u cirkulaciju između materice i placente.
• Duktus venozus: Posebno je važan za procjenu venske cirkulacije bebe u određenim rizičnim trudnoćama.

Koje su vrste Dopler ultrazvuka?

Zavisno od detalja korištene akustičke tehnologije i anatomskog krvnog suda koji se ispituje, u trudnoći postoje različiti Dopler modovi i područja procjene. Vrste Dopler ultrazvuka su sljedeće:

• Kolor Dopler (Color Doppler): Prikazuje mapu krvnih sudova vizualizacijom smjera i brzine protoka krvi unutar krvnog suda pomoću crvenih i plavih boja.
• Spektralni Dopler: Prikazuje brzinu protoka krvi u obliku grafičkog talasa u zavisnosti od vremena, te numerički mjeri otpor krvnog suda i sistolne/dijastolne odnose.
• Dopler uterinih arterija: Pregledom glavnih krvnih sudova koji dovode krv do majčine materice procjenjuje se uspješnost implantacije placente i rizik od hipertenzije u trudnoći.
• Dopler umbilikalne arterije: Pregledom krvnih sudova u pupčanoj vrpci bebe kontroliše se kvalitet razmjene krvi između placente i bebe.
• Dopler srednje moždane arterije (MCA): Mjerenjem protoka krvi u moždanim krvnim sudovima bebe otkriva se fetalna anemija (malokrvnost) ili nedostatak kiseonika.

Kada se u trudnoći radi Dopler ultrazvuk?

Jedno od najvažnijih područja primjene Dopler ultrazvuka u trudnoći je procjena odnosa između rasta bebe i placentarne cirkulacije. Dopler se ne radi rutinski kod svake trudnice. Situacije u kojima Dopler ultrazvuk pruža ljekaru korisne informacije su:

• U trudnoćama sa rizikom od hipertenzije i preeklampsije,
• Kod sumnje na zastoj u rastu fetusa,
• Kada je razvoj bebe u zaostatku u odnosu na gestacijsku sedmicu,
• Kod određenih problema u cirkulaciji majke ili bebe,
• U određenim slučajevima višeplodnih trudnoća,
• Kod sumnje na fetalnu anemiju,
• Kod nekih ranije postojećih bolesti ili onih koje se javljaju tokom trudnoće,
• U kliničkim situacijama koje zahtijevaju blisko praćenje trudnoće

Kako se u trudnoći izvodi Dopler ultrazvuk?

Dopler ultrazvuk se izvodi na sličan način kao standardna ultrasonografija. Zavisno od perioda trudnoće i regije koja se pregleda, majka se postavlja u položaj na leđima ili blago okrenuta na bok. Pomoću sonde koja se primjenjuje preko trbuha dobijaju se snimci bebe, placente i relevantnih krvnih sudova, a tokom pregleda se bilježe oblici talasa protoka krvi u krvnim sudovima.

Koje informacije o zdravlju bebe može pružiti Dopler ultrazvuk?

Dopler ultrazvuk pomaže da se uoče određene promjene u cirkulaciji prije nego što beba klinički razvije problem. Na primjer, strukturno mala beba i zastoj u rastu uzrokovan insuficijencijom placente nisu ista stvar. Prilikom razlikovanja ovih stanja zajedno se procjenjuju uzastopna mjerenja rasta bebe, amnionska tečnost, stanje placente i Dopler nalazi.

Dakle, Dopler nije test koji sam po sebi daje konačan rezultat u vidu „zdravo“ ili „nezdravo“. On je samo jedan od dijelova kliničke slike koja procjenjuje stanje bebe u majčinoj utrobi.

Da li Dopler ultrazvuk šteti bebi?

Dijagnostička ultrasonografija je metoda snimanja koja se dugi niz godina koristi u praćenju trudnoće, kada se primjenjuje na osnovu medicinske potrebe i na odgovarajući način. U Dopler ultrazvuku se koriste ultrazvučni talasi. To je metoda koja ne sadrži zračenje, ali je potrebno da se izvodi kada je to neophodno, sa odgovarajućim postavkama uređaja i u medicinske svrhe.

Koje su prednosti Dopler ultrazvuka?

Dopler ultrasonografija pruža ključne podatke u brojnim medicinskim procesima, od ranog dijagnosticiranja vaskularnih bolesti do praćenja trudnoće. Razlozi zbog kojih se ova procedura klinički preferira su:

• Trenutna brzina, volumen i smjer protoka krvi analiziraju se putem numeričkih podataka i kolor mapa uz prikaz uživo.
• Izvodi se bez ikakve injekcije ili hirurške intervencije, samo pomoću gela i sonde koji se primjenjuju na površinu kože.
• Pošto ne sadrži X-zrake (zračenje), može se sigurno primjenjivati na svim grupama pacijenata, uključujući trudnice, bebe i pacijente s bubrežnim oboljenjima.
• U trudnoćama sa Rh inkompatibilnošću može se pratiti rizik od razvoja anemije kod bebe.
• U slučaju višeplodnih trudnoća (blizanci/trojke) može se pratiti ravnoteža razmjene krvi između beba (sindrom transfuzije između blizanaca).

Šta se dešava ako je rezultat Doplera abnormalan?

Kada se utvrdi abnormalan Dopler nalaz, prvi korak je utvrditi u kojem krvnom sudu i u kojim kliničkim uslovima se taj nalaz javio. Neke promjene na Dopleru zahtijevaju bliže praćenje, dok druge mogu stvoriti potrebu za daljim, detaljnijim procjenama.

Kada se naiđe na abnormalne rezultate Dopler ultrazvuka, kontrole ultrazvukom se mogu učestalije zakazivati; praćenje se može vršiti zajedno sa drugim procjenama fetalnog stanja, kao što su rast fetusa, amnionska tečnost, NST/CTG. U nekim slučajevima gdje je utvrđen ozbiljniji stepen poremećaja cirkulacije i gestacijska sedmica je odgovarajuća, može biti potrebno donijeti odluku o vremenu porođaja.

Često postavljana pitanja o Dopler ultrazvuku

Da li su Kolor Dopler i Dopler ultrazvuk ista stvar?

Kolor Dopler pomaže da se protok krvi prikaže bojama na snimku. Dopler ultrazvuk, s druge strane, omogućava procjenu karakteristika brzine i smjera protoka krvi unutar krvnog suda u obliku talasnog oblika.

Da li se Dopler ultrazvukom može utvrditi omotavanje pupčane vrpce?

Dopler ultrazvuk može pomoći da se prikaže položaj pupčane vrpce oko vrata bebe ili nekog drugog dijela tijela. Međutim, uočavanje omotavanja pupčane vrpce ne znači uvijek da postoji problem.

Da li se Dopler ultrazvukom može utvrditi starenje placente?

Ultrazvučni izgled placente se može mijenjati s napretkom trudnoće. Međutim, nije ispravno donositi zaključke o starenju placente ili neishranjenosti bebe samo na osnovu njenog izgleda.

Da li se Dopler ultrazvukom sa sigurnošću može utvrditi tačna težina bebe?

Ne. Procijenjena težina bebe se izračunava korištenjem ultrazvučnih biometrijskih mjerenja.

Da li je Dopler ultrazvuk bolna procedura?

Ne. Dopler ultrasonografija općenito nije bolna procedura. Prilikom pregleda preko trbuha može se osjetiti blagi pritisak koji stvara ultrazvučna sonda.

U kojoj sedmici trudnoće se radi Dopler ultrazvuk?

Ne postoji jedinstven period koji se može primijeniti na sve trudnoće za Dopler ultrazvuk. Vrijeme pregleda zavisi od svrhe u koju se izvodi.

Da li se Dopler ultrazvuk radi u svakoj trudnoći?

Ne. Potreba za Dopler ultrazvukom zavisi od karakteristika trudnoće. U trudnoćama koje protiču normalno i imaju nizak rizik, prema procjeni ljekara, standardno ultrasonografsko praćenje može biti dovoljno. Dopler postaje značajniji u trudnoćama u kojima je razvoj bebe u zaostatku, majka ima hipertenziju ili se sumnja na problem sa placentarnom cirkulacijom.

Da li se Dopler ultrazvukom može utvrditi trovanje u trudnoći (preeklampsija)?

Dopler ultrazvuk sam po sebi ne postavlja dijagnozu preeklampsije. Međutim, u nekim trudnoćama može doprinijeti procjeni rizika u pogledu preeklampsije i komplikacija trudnoće povezanih sa placentom.

Zašto se radi Dopler uterinih arterija?

Uterine arterije su važan dio cirkulacije krvi koja iz materice majke dospijeva do placente. Dopler pregled ovih krvnih sudova pomaže u procjeni uteroplacentarne cirkulacije.

Za šta se radi Dopler srednje moždane arterije (MCA)?

Dopler srednje moždane arterije omogućava procjenu moždane cirkulacije bebe. Posebno je značajan u trudnoćama kod kojih se sumnja na fetalnu anemiju.

Zašto se Dopler ultrazvuk traži kod beba niske tjelesne mase?

Kada je težina bebe u zaostatku, traži se radi provjere da li placenta bebu dovoljno hrani i kakvo je stanje oksigenacije.