Šta Je Amniocenteza I U Kojim Slučajevima Je Potrebna?

Amniocenteza je postupak uzimanja amnionske tekućine i ćelija iz materice u dijagnostičke ili terapijske svrhe. Koristi se za otkrivanje mnogih poremećaja kao što su Downov sindrom, Patauov sindrom, Edwardsov sindrom, talasemija i anemija srpastih ćelija, a obično se izvodi između 15. i 20. sedmice trudnoće. Amniocentezom se također procjenjuje da li su bebina plaća dovoljno razvijena da preživi nakon rođenja. 

Šta je Amniocenteza?

Amniocenteza je test koji se radi prije rođenja kako bi se procijenilo postoji li kod fetusa hromozomsko ili genetsko oboljenje. Obično se preporučuje trudnicama starosti 35 godina i više, onima kod kojih su rezultati trostrukog probirnog testa abnormalni, te onima koje su imale različite probleme u prethodnim trudnoćama. 

Kako se Izvodi Amniocenteza?

Amniocentezu izvode iskusni specijalisti ginekologije i akušerstva. Prvo se ultrazvukom pregleda pozicija bebe. Nakon što se stomak očisti, tanka igla se ubacuje kroz stomačnu šupljinu do materice. Nakon što se mala količina amnionske tekućine izvuče u špric, igla se uklanja. Tokom uvođenja igle i izvlačenja amnionske tekućine od pacijentice se traži da leži nepomično. Postupak je uglavnom bezbolan, a osjećaj koji se javlja ograničen je na nelagodu prilikom uboda igle. 

Kada se Izvodi Amniocenteza?

Sedmice u okviru drugog trimestra su najidealnije za amniocentezu, jer je tada količina amnionske tekućine dovoljna za analizu, a postupak se tehnički može izvesti u povoljnijim uslovima. U kojoj tačnoj sedmici će se postupak izvesti može varirati zavisno od razloga zbog kojeg je amniocenteza zatražena. Naprimjer, za genetsku procjenu može se planirati drugačiji termin nego za infekciju ili neko drugo kliničko pitanje. 

U Kojim Slučajevima se Primjenjuje Amniocenteza? 

Ako je trudnoća protekla u rizičnom periodu, moguće je preporučiti dijagnostičke testove kao što je amniocenteza. Osim toga, situacije u kojima se pribjegava amniocentezi su: 

• Buduća majka je starosti 35 godina i više
• Rizik od otvorenih defekata neuralne tube kao što je spina bifida 
• Porodična anamneza genetskih bolesti 
• Prethodne trudnoće koje su rezultirale hromozomskim poremećajima kao što su Downov sindrom, Patauov sindrom i cistična fibroza 
• Abnormalni rezultati probirnih testova urađenih prije rođenja
• Neobični nalazi otkriveni na ultrazvuku

Šta Treba Pitati Ljekara Prije Amniocenteze?

Prije donošenja odluke o amniocentezi, budući roditelji trebaju jasno razumjeti zašto se postupak preporučuje. U tom smislu, dobijanje odgovora na sljedeća pitanja od ljekara važno je za lakše prolaženje kroz proces: 

• Zašto se amniocenteza preporučuje u mojoj trudnoći?
• Koja bolest ili stanje će se istraživati?
• Može li se umjesto ovog postupka izvesti neki drugi test?
• Koje laboratorijske analize će se primijeniti na uzeti uzorak?
• Koje bolesti test ne pokazuje?
• Koliko dugo će trajati dobijanje rezultata?
• Koji su specifični rizici ovog postupka u mojoj trudnoći?
• Kako rezultat može promijeniti praćenje moje trudnoće?

Koji su Rizici Amniocenteze?

Amniocenteza je generalno sigurna procedura, ali kao i svaki drugi zahvat, može, iako rijetko, sadržavati određene rizike. Prije postupka treba razgovarati o rizicima da bi se donijela najbolja odluka. Rizične situacije koje se rijetko javljaju su: 

• Spontani abortus: Rizik od spontanog abortusa javlja se u prosjeku 1 na 300 trudnoća. Najčešće se dešava 2. ili 3. dan nakon postupka. 
• Infekcija: Moguć je prenos infekcija koje se prenose putem krvi, kao što su hepatitis B, hepatitis C ili HIV, sa majke na fetus. 
• Krvarenje: Kao rezultat isticanja amnionske tekućine mogu se javiti blaga krvarenja. 
• Ozljeda iglom: Tokom postupka može doći do ozljede iglom ako beba pomjeri ruke, stopala ili noge prema igli. 
• Rh senzibilizacija: Bebine krvne ćelije, mada rijetko, mogu ući u krvotok buduće majke. Osobama koje imaju Rh negativnu krvnu grupu i koje nisu razvile antitijela protiv Rh pozitivne krvne grupe daje se injekcija imunoglobulina, čime se sprječava stvaranje Rh antitijela.

Je li Rezultat Amniocenteze Konačan? 

Test urađen na uzorku dobijenom amniocentezom ima visoku dijagnostičku vrijednost za bolest koja se istražuje. Međutim, amniocentezom se ne mogu otkriti sve genetske bolesti. Naprimjer, analiza koja se radi za hromozomsku analizu nije obuhvatna kao analiza koja se radi za istraživanje određene genske bolesti. Zbog toga se preporučuje da se prije postupka jasno informišete o tome koje bolesti će amniocenteza obuhvatiti. Kada se dobiju rezultati amniocenteze, prave se 2 različite procjene. Rezultati testa znače sljedeće:

• Normalni rezultati: Ako amniocenteza rezultira normalnim ili negativnim nalazom, smatra se da je rizik da beba ima testiranu bolest veoma nizak. 
• Abnormalni rezultati: Ako amniocenteza rezultira abnormalnim ili pozitivnim nalazom, smatra se da je rizik da beba ima testiranu bolest veoma visok.

Postoji li Alternativna Metoda Amniocentezi?

Postoje i druge metode koje se mogu primijeniti, zavisno od razloga zbog kojeg je amniocenteza zatražena. Ako je cilj samo procjena rizika u vezi sa hromozomskim anomalijama, NIPT test koji se radi iz krvi majke je važna opcija. Kada je potrebna dijagnostička informacija u ranijim sedmicama, umjesto amnionske tekućine razmatra se biopsija horionskih čupica (CVS), kod koje se uzima uzorak tkiva iz placente. Ako je na ultrazvuku uočena izražena abnormalnost ili je rezultat probirnog testa ukazao na visok rizik, ljekar treba odlučiti koji test će zaista dati odgovor na postavljeno pitanje. 

Radi li se Amniocenteza Kod Svakog Sumnjivog Ultrazvučnog Nalaza? 

Svaka razlika uočena na ultrazvuku ne znači nužno da će se izvesti amniocenteza. Neki ultrazvučni nalazi smatraju se normalnom varijacijom trudnoće, dok drugi ukazuju samo na potrebu praćenja u određenim intervalima. Prilikom donošenja odluke o amniocentezi razmatraju se sljedeće tačke: 

• Koliko je uočeni nalaz značajan?
• Može li biti povezan sa genetskom bolešću?
• Postoje li drugi ultrazvučni nalazi?
• Šta pokazuju probirni testovi?
• Postoji li mogućnost da rezultat amniocenteze promijeni vođenje trudnoće?

Koliko Košta Amniocenteza?

Cijene amniocenteze variraju zavisno od bolnice ili centra u kojem se postupak izvodi, oblasti specijalizacije ljekara koji izvodi postupak, karakteristika trudnoće i genetskih analiza koje će se raditi na uzorku amnionske tekućine. Da biste saznali aktuelne cijene, možete popuniti formular za informacije. 

Često Postavljana Pitanja o Amniocentezi 

Je li Amniocenteza Rutinski Test u Trudnoći?

Amniocenteza je vrijedna dijagnostička metoda koja se koristi za precizniji odgovor na neka važna pitanja tokom trudnoće. Međutim, nije rutinski test koji se mora primijeniti kod svake buduće majke. 

Kako se Planira Amniocenteza kod Rh Negativne Krvne Grupe? 

Ako je buduća majka Rh negativna, prije i nakon postupka vrše se potrebne procjene u vezi sa krvnom grupom i Rh nesukladnošću. Zbog mogućnosti prelaska veoma male količine krvi između majke i fetalnog krvotoka, kod odgovarajućih pacijentica može se razmotriti primjena anti-D imunoglobulina.

Koja je Razlika Između Amniocenteze i Biopsije Horionskih Čupica?

Biopsija horionskih čupica, odnosno CVS, je dijagnostički postupak kod kojeg se uzorak uzima iz tkiva placente. Kod amniocenteze se, s druge strane, ispituje amnionska tekućina.

Koja je Razlika Između Amniocenteze i NIPT-a?

NIPT je probirni test kojim se analiziraju čestice slobodne fetalne DNK koje kruže u krvi majke. Amniocenteza je, s druge strane, invazivna metoda koja omogućava dublju dijagnostičku analizu uzimanjem uzorka amnionske tekućine.

Je li Potreban Odmor Nakon Amniocenteze? 

U prvom periodu nakon postupka treba izbjegavati teške fizičke aktivnosti i pratiti znakove koje tijelo pokazuje. Ako postoji rizik specifičan za osobu, ljekar može izvršiti dodatnu procjenu. 

Je li Amniocenteza Bolan Postupak? 

Dok neke buduće majke opisuju postupak kao nešto neugodniji od vađenja krvi, druge navode da su osjetile kratkotrajno bockanje i osjećaj pritiska. 

Osjeti li Beba Iglu Tokom Amniocenteze? 

Tokom amniocenteze cilj nije doći u kontakt sa bebom. Postupak se izvodi pod kontrolom ultrazvuka, s ciljem uzimanja uzorka iz odgovarajućeg područja amnionske tekućine, udaljenog od mjesta gdje se beba nalazi. Ne postoji situacija u kojoj bi se igla usmjerila prema bebi. 

Koliko Dugo Traje Amniocenteza?

Sam postupak traje 5-10 minuta. Međutim, ukupno vrijeme termina može varirati jer se prije postupka procjenjuje položaj bebe i placente. 

Je li Bol Nakon Amniocenteze Normalan?

Da. Nakon amniocenteze u prvih 24–48 sati može se javiti blaga bol u stomaku ili preponama, grčevi ili nelagoda slična menstrualnim bolovima. 

Za Koliko Dana se Dobija Rezultat Amniocenteze?

Vrijeme dobijanja rezultata zavisi od vrste genetske analize koja se radi. Kod često korištenih brzih hromozomskih analiza za Downov, Edwardsov i Patauov sindrom rezultati se dobijaju za približno 2–3 radna dana, dok kod sveobuhvatnih analiza rezultati stižu za 10–14 dana ili duže. 

Zašto se Radi Amniocenteza Ako je NIPT Pozitivan?

NIPT je probirni test, dok je amniocenteza dijagnostički test. Pozitivan NIPT ne znači sa sigurnošću da beba zaista ima dato hromozomsko stanje. Kod NIPT-a se mogu javiti lažno pozitivni rezultati. Zbog toga se procjena vrši amniocentezom. 

Šta Treba Uraditi Ako se Javi Krvarenje Nakon Amniocenteze?

Blago pjegavo krvarenje se kod nekih pacijentica može javiti nakon amniocenteze, ali ako se javi vaginalno krvarenje, posebno ako je izraženo ili se nastavlja, to ne treba smatrati normalnim. 

Kakva je Razlika Između Brzog Rezultata Amniocenteze i Konačnog Rezultata?

Brzi test se obično koristi za brzu procjenu određenih uobičajenih hromozomskih anomalija. Sveobuhvatnije analize mogu procijeniti i druge hromozome i manje hromozomske promjene.