Medicinska mikrobiologija je grana nauke koja proučava mikroorganizme koji uzrokuju bolesti kod ljudi i ima ulogu u dijagnozi, liječenju i praćenju tih uzročnika. Ova oblast doprinosi određivanju primjerenih metoda liječenja tačnim prepoznavanjem uzročnika bolesti. Također pomaže u ranoj dijagnozi infekcija laboratorijskim pretragama.

Šta je medicinska mikrobiologija?

Medicinska mikrobiologija je grana medicinske nauke koja proučava mikroorganizme koji uzrokuju bolest kod ljudi i koristi se u dijagnostičkom procesu za te uzročnike. Istražuje kako mikroskopski organizmi poput bakterija, virusa, gljivica i parazita ulaze u tijelo, kako se umnožavaju i koje bolesti uzrokuju. To omogućava tačno prepoznavanje izvora infekcija i razvoj primjerenog plana liječenja.

Bakterije koje se proučavaju u ovoj oblasti mogu uzrokovati bolesti poput upale pluća, infekcija mokraćnih puteva, infekcija grla i tuberkuloze. Virusi su glavni uzročnici infekcija poput gripe, hepatitisa i COVID-19. Gljivice mogu uzrokovati infekcije kože, noktiju i unutrašnjih organa, posebno kod osoba oslabljenog imunološkog sistema. Paraziti, s druge strane, mogu uzrokovati bolesti u raznim organima, prije svega u crijevnom sistemu.

Medicinska mikrobiologija omogućava otkrivanje ovih mikroorganizama u laboratorijskim uslovima. Pregledom uzoraka krvi, mokraće, ispljuvka ili briseva prepoznaje se uzročnik bolesti. To sprječava nepotrebnu upotrebu lijekova i omogućava primjenu najprimjerenijeg liječenja za pacijenta. U tom pogledu medicinska mikrobiologija ima važnu ulogu u tačnoj dijagnozi i zbrinjavanju zaraznih bolesti.

Šta ispituje medicinska mikrobiologija?

Medicinska mikrobiologija u osnovi obuhvata laboratorijsko istraživanje bolesti mikrobnog porijekla u tijelu. Ima ključnu ulogu u utvrđivanju uzroka povišene temperature, sumnje na infekciju, dugotrajnih upalnih stanja i zaraznih bolesti. Glavna stanja kojima se ova jedinica bavi su sljedeća:

• Infekcije gornjeg dišnog puta: kod stanja poput upale grla, tonzilitisa i sinusitisa istražuje se je li uzročnik bakterija ili virus.
• Infekcije donjeg dišnog puta: kod upale pluća, bronhitisa i infekcija pluća utvrđuje se vrsta mikroorganizma.
• Infekcije mokraćnih puteva: u slučajevima simptoma poput učestalog mokrenja, pečenja i boli uzročnik infekcije prepoznaje se urinokulturom.
• Infekcije krvotoka (sepsa): prisustvo bakterija ili drugih mikroorganizama u krvi istražuje se hemokulturom.
• Gastrointestinalne infekcije: u slučajevima proljeva, povraćanja i crijevnih infekcija istražuje se prisustvo bakterija, virusa ili parazita.
• Virusne infekcije: izvode se pretrage za dijagnozu virusnih bolesti poput gripe, COVID-19, hepatitisa i sličnih.
• Gljivične infekcije: procjenjuju se gljivične infekcije koje se javljaju na koži, noktima, u ustima i unutrašnjim organima.
• Parazitarne infekcije: istražuje se prisustvo crijevnih parazita i nekih tkivnih parazita.
• Spolno prenosive bolesti (SPB): mikrobiološke pretrage koriste se za dijagnozu infekcija poput HPV-a, HIV-a, sifilisa i sličnih stanja.
• Infekcije rana i operativnih mjesta: pregledaju se postoperativne infekcije ili mikrobni uzročnici u otvorenim ranama.
• Tuberkuloza (TBC): uključuje istraživanje bakterija koje uzrokuju tuberkulozu, bolest koja može zahvatiti razne dijelove tijela, prije svega pluća.
• Bolničke infekcije: to su infekcije uzrokovane otpornim mikroorganizmima koje se razvijaju u jedinicama intenzivne njege i bolničkom okruženju.

Koje su podjedinice medicinske mikrobiologije?

Medicinska mikrobiologija dijeli se na razne poddiscipline radi detaljnijeg proučavanja različitih vrsta mikroorganizama i bolesti koje uzrokuju. Njene osnovne poddiscipline uključuju:

Bakteriologija

Proučava strukturu bakterija, njihove reproduktivne karakteristike i infekcije koje uzrokuju. Uzročne bakterije bolesti poput upale pluća, infekcija mokraćnih puteva i tuberkuloze istražuju se u ovoj oblasti.

Virologija

Proučava viruse i virusne bolesti. Dijagnoza i praćenje virusnih infekcija poput gripe, COVID-19, hepatitisa i HIV-a procjenjuju se u okviru ove jedinice.

Mikologija

Ova oblast se bavi infekcijama uzrokovanim gljivicama. U ovoj oblasti se izvodi dijagnoza gljivičnih bolesti kože, noktiju, usne šupljine i sistemskih gljivičnih bolesti.

Parazitologija

Ova jedinica proučava parazite koji žive u ljudskom tijelu i bolesti koje uzrokuju. Crijevni paraziti i neki tkivni paraziti spadaju u okvir rada ove jedinice.

Imunologija (serologija)

Procjenjuje imunološki odgovor tijela na mikroorganizme. Testovi antitijela i antigena pomažu u dijagnozi infekcija.

Molekularna mikrobiologija

To je podjedinica koja ispituje genetsku strukturu mikroorganizama i pruža brzu dijagnozu naprednim tehnologijama poput PCR-a. Posebno se koristi u situacijama koje zahtijevaju ranu dijagnozu i tačno otkrivanje.

Šta su pretrage medicinske mikrobiologije?

Pretrage medicinske mikrobiologije su laboratorijski pregledi koji otkrivaju bakterije, viruse, gljivice i parazite koji uzrokuju infekcije u tijelu. Pitanje „Šta su pretrage medicinske mikrobiologije?“ od velike je važnosti, posebno za tačno utvrđivanje izvora infekcije i planiranje primjerenog liječenja. Ove pretrage se izvode različitim metodama ovisno o vrsti uzetog uzorka i mikroorganizmu na koji se sumnja.

Kulture (metoda zasijavanja)

Uzorci krvi, mokraće, ispljuvka, briseva grla ili rana zasijavaju se na posebne podloge za kulturu kako bi mikroorganizmi izrasli. To omogućava direktno prepoznavanje uzročnika infekcije.

Test osjetljivosti na antibiotike (antibiogram)

Utvrđuje na koje antibiotike su otkrivene bakterije osjetljive ili otporne. Time se osigurava da se liječenje provede ispravnim lijekom.

Mikroskopski pregled

Uzorci se mogu pregledati pod mikroskopom radi brze procjene prisustva bakterija, gljivica ili parazita.

PCR (molekularne pretrage)

To su napredne pretrage koje otkrivaju genetski materijal (DNK/RNK) mikroorganizama. Često se koriste, posebno kod virusnih infekcija, zbog brzine i visoke tačnosti.

Antigenske pretrage

Otkrivaju prisustvo vlastitih struktura mikroorganizma (antigena). Budući da pružaju brze rezultate, preferiraju se kod nekih infekcija.

Pretrage antitijela (serologija)

Mjere imunološki odgovor tijela na infekciju. Pružaju informacije o ranijim ili trenutnim infekcijama.

Brze dijagnostičke pretrage

To su praktične pretrage koje pružaju brze rezultate. Posebno se koriste kod gripe, COVID-19 ili određenih bakterijskih infekcija.

Pregledi na parazite

Uzorci stolice ili krvi testiraju se na prisustvo parazita i jajašaca parazita.

Kultura i pretraga na gljivice

Gljivične infekcije otkrivaju se iz uzoraka kože, noktiju ili tkiva.

Hemokultura

Ova pretraga se izvodi radi utvrđivanja prisustva bakterija ili drugih mikroorganizama koji cirkuliraju u krvi. Posebno je važna kod ozbiljnih infekcija (sepsa).

Medicinska biohemija je grana medicine koja proučava hemijske procese ćelija, tkiva i organa u ljudskom tijelu i tim procesima doprinosi dijagnozi, praćenju i liječenju bolesti. Danas medicinska biohemija ima kritičnu ulogu u ranoj dijagnozi mnogih bolesti i aktivno se koristi, posebno u procjeni dijabetesa, bolesti bubrega i jetre, hormonskih neravnoteža i infekcija.

Šta je medicinska biohemija?

Medicinska biohemija je medicinska specijalnost koja proučava hemijske procese u ljudskom tijelu i procjenjuje te procese laboratorijskim podacima. Funkcioniranje ćelija, tkiva i organa analizira se putem biohemijskih podataka dobivenih iz uzoraka krvi, mokraće i sličnih tjelesnih uzoraka.

Ova oblast se fokusira na razumijevanje kako metaboličke aktivnosti rade u tijelu. Proizvodnja energije, hormonska ravnoteža, aktivnosti enzima i temeljni biološki procesi spadaju u okvir medicinske biohemije. Budući da se promjene u tijelu često javljaju na biohemijskom nivou, ova disciplina ima važnu ulogu u naučnoj procjeni zdravlja.

Medicinska biohemija nije samo laboratorijska oblast koja izvodi analize nego i grana nauke koja objašnjava hemijski rad ljudskog tijela. Biohemija radi sa širokim rasponom pretraga poput hormona, tumorskih markera, hematologije-koagulacije, nivoa lijekova, srčanih markera, biohemije mokraće i alergotestova.

Šta procjenjuje medicinska biohemija?

Medicinska biohemija je široka oblast medicine koja procjenjuje unutrašnju ravnotežu tijela i funkcioniranje organa putem uzoraka krvi, mokraće i drugih tjelesnih uzoraka. Ova oblast pruža informacije o tome kako rade metabolička regulacija, hormonski sistem i osnovne vitalne funkcije analizirajući biohemijske procese u tijelu. Glavna područja kojima se medicinska biohemija bavi su:

Metabolički procesi

Procjenjuju se osnovne metaboličke aktivnosti poput proizvodnje energije tijela te razgradnje i upotrebe hranjivih tvari. Ovi procesi pružaju važne informacije o ukupnom funkcioniranju tijela.

Funkcije organa

Analizira se kako vitalni organi poput bubrega i jetre funkcioniraju na biohemijskom nivou. Iz ovih procjena se razumije u kojoj mjeri organi obavljaju svoje funkcije.

Hormonska ravnoteža

Ispituju se proizvodnja i ravnoteža hormona u tijelu. Hormonski sistem ima kritičnu ulogu u regulaciji metabolizma i mnogih bioloških procesa.

Ravnoteža elektrolita i tekućine

Procjenjuje se ravnoteža vode i minerala u tijelu. Ova ravnoteža je od vitalne važnosti za mnoge sisteme, posebno za funkcije mišića i nerava.

Stanja povezana s krvnim ćelijama i cirkulatornim sistemom

Procjenjuju se struktura krvi i biološki procesi povezani s cirkulatornim sistemom. Ova oblast pruža važne podatke o ukupnom zdravlju tijela.

Sistem zgrušavanja

Ispituju se mehanizam zgrušavanja krvi i ravnoteža u tom sistemu. Procesi krvarenja i zgrušavanja tijela procjenjuju se s biohemijskog stajališta.

Učinci lijekova na tijelo

Ispituju se učinci korištenih lijekova na tijelo i njihov odnos s biohemijskim procesima. Posebno se procjenjuje kako se lijekovi ponašaju u tijelu kod određenih liječenja.

Biohemijski procesi povezani sa srcem

Ispituju se biohemijske promjene povezane s funkcioniranjem srca. U okviru toga procjenjuju se procesi koji utiču na zdravlje srca.

Biohemijska procjena putem mokraće

Uzorci mokraće koriste se za analizu određenih bioloških procesa u tijelu. Ove procjene pružaju dopunske informacije o ukupnom stanju tijela.

Imunološki i alergijski odgovori

Ispituju se biohemijski odgovori tijela povezani s imunološkim sistemom i njegovi odgovori na alergijska stanja.

Biohemijske procjene povezane s trudnoćom

Analiziraju se biohemijski procesi specifični za trudnoću. Ovi procesi pružaju informacije o zdravom toku trudnoće.

Šta su pretrage medicinske biohemije?

Pretrage medicinske biohemije su analize koje se izvode radi procjene biohemijske ravnoteže tijela, funkcioniranja organa i laboratorijskih parametara raznih sistema.

Ove pretrage, izvedene na krvi, mokraći i nekim posebnim uzorcima, obuhvataju širok raspon područja, od metaboličkih procesa do hormonske ravnoteže, od sistema zgrušavanja do srčanih markera. U tom pogledu pretrage medicinske biohemije čine jedan od najsveobuhvatnijih dijelova laboratorijskih procjena. Glavne pretrage koje se izvode u laboratoriji medicinske biohemije su:

Pretrage glukoze u krvi

To su pretrage koje se izvode radi procjene nivoa glukoze u krvi. Otkrivaju trenutno stanje glukoze u krvi.

Testovi tolerancije glukoze

To su pretrage koje se izvode radi procjene sposobnosti tijela da obradi šećer. Posebno se koriste u pregledu metabolizma glukoze.

Pretrage masti u krvi

To su pretrage koje procjenjuju nivoe masti u krvi. Pružaju informacije o metabolizmu lipida.

Pretrage funkcije bubrega

To su pretrage koje se izvode radi procjene funkcioniranja bubrega. Pružaju informacije o sposobnosti tijela da uklanja otpadne tvari.

Pretrage funkcije jetre

To su pretrage koje procjenjuju biohemijsko funkcioniranje jetre. Omogućavaju pregled laboratorijskih parametara povezanih s jetrom.

Pretrage elektrolita

To su pretrage koje procjenjuju nivoe minerala poput natrija i kalija. Pružaju informacije o ravnoteži tekućine i minerala u tijelu.

Pretrage reproduktivnih hormona

To su pretrage koje mjere nivoe hormona povezanih sa ženskim i muškim reproduktivnim sistemom. Uključene su u procjenu hormonske ravnoteže.

Pretrage hormona štitne žlijezde

To su pretrage koje se izvode radi procjene funkcioniranja štitne žlijezde. Pružaju važne podatke o metaboličkoj regulaciji.

Pretrage specifičnih hormona

To su pretrage koje uključuju mjerenje hormona za određene sisteme ili posebna klinička stanja.

Pretrage vitamina

To su pretrage koje se izvode radi procjene nivoa određenih vitamina u tijelu. Pružaju informacije o ishrani i metaboličkoj ravnoteži.

Pretrage tumorskih markera

To su pretrage koje se mjere u krvi i pružaju informacije o pregledu sistema na prisustvo raka. Jedna su od važnih grupa pretraga laboratorije medicinske biohemije.

Kompletna krvna slika (KKS)

Ova pretraga omogućava višeparametarsku procjenu ćelijskih struktura u krvi. Jedna je od osnovnih analiza koje se često izvode na odjeljenju hematologije.

Sedimentacija

To je jedna od laboratorijskih pretraga koja pomaže u procjeni nekih bioloških procesa u tijelu.

Pretrage krvarenja

To su pretrage koje se koriste u pregledu poremećaja krvarenja. Doprinose procjeni normalnog procesa zgrušavanja krvi.

Pretrage koagulacije

To su sveobuhvatne pretrage koje se koriste u otkrivanju poremećaja zgrušavanja. Spadaju među osnovna područja rada odjeljenja koagulacije.

Pretrage nivoa lijekova

To su pretrage koje mjere nivoe određenih lijekova u krvi. U okviru toga mogu se procjenjivati lijekovi koji se koriste kod neuroloških bolesti, lijekovi koji se koriste kod srčanih bolesti, lijekovi koji se koriste nakon transplantacije organa i hemoterapijski lijekovi.

Pretrage srčanih markera

To su pretrage koje uključuju parametre koji se ispituju u hitnim situacijama poput srčanog udara. Koriste se u hitnim laboratorijskim procjenama povezanim sa srcem.

Pretrage biohemije mokraće

To su biohemijske analize koje se izvode na uzorcima mokraće. Razni parametri mokraće procjenjuju se u laboratorijskim uslovima.

Alergotestovi

To su pretrage koje procjenjuju alergije putem uzoraka krvi. Spadaju među sveobuhvatne laboratorijske preglede.

Test probira Downovog sindroma u prvom tromjesečju

To je test probira koji se izvodi u prvom tromjesečju trudnoće. Spada među važne biohemijske procjene za proces trudnoće.

Test probira Downovog sindroma u drugom tromjesečju

To je test probira koji se izvodi u drugom tromjesečju trudnoće. Jedan je od važnih dijelova procesa prenatalne procjene.

Sve pretrage se svakodnevno pomno prate uz procese unutrašnje kontrole kvaliteta koji se primjenjuju u skladu s kriterijima CLSI (Clinical and Laboratory Standards Institute). Osim toga, uzorci koji se redovno šalju iz međunarodno povezanih centara analiziraju se, a rezultati se uspoređuju na globalnoj razini, čime se osigurava uspješno provođenje procesa vanjske kontrole kvaliteta.

Laboratorijski procesi planiraju se i provode u skladu s međunarodnim standardima upravljanja kvalitetom poput ISO 15189, ISO 9001 i JCI. Osim toga, uspostavlja se saradnja s referentnim laboratorijama za napredne i specijalizirane pretrage potrebne u dijagnozi, istraživanju i praćenju pacijenata; time se osigurava da se tačnost, pouzdanost i kvalitet pružene usluge održavaju na najvišem nivou.

Patološki nalaz je najvažniji dokument koji određuje plan liječenja pacijenta; zbog toga je patološki pregled neophodan za velike bolesti, posebno rak.

Šta je patologija?

Patologija je medicinska specijalnost koja u laboratorijskim uslovima pregleda uzorke tkiva, ćelija i tjelesnih tekućina uzete od pacijenata radi istraživanja uzroka bolesti, njihovih procesa razvoja i strukturnih promjena koje uzrokuju u tijelu. Odjeljenje patologije, koje radi na postavljanju konačne dijagnoze mnogih infekcija i upalnih bolesti, posebno raka, omogućava mikroskopsku, makroskopsku i molekularnu analizu uzoraka uzetih od pacijenata. Patologija je neophodna, posebno za dijagnozu raka. Kroz patologiju se detaljno analiziraju struktura ćelija, organizacija tkiva i abnormalne promjene.

Kojim bolestima se bavi patologija?

Patologija nije ograničena na jednu grupu bolesti i temeljna je disciplina u dijagnozi širokog raspona stanja. Najčešće se koristi u dijagnozi raka, gdje utvrđuje jesu li tumori benigni ili maligni. Također se patologijom mogu otkriti zarazne bolesti. Glavne grupe bolesti koje se konačno dijagnosticiraju patološkim nalazom navedene su u nastavku:

• Onkološke bolesti: prepoznaju se benigni i maligni tumori, zajedno s vrstom i stadijem raka.
• Upalne bolesti: otkrivaju se upalne bolesti u organima, poput gastritisa i kolitisa.
• Zarazne bolesti: utvrđuju se prisustvo gljivica, parazita ili određenih vrsta bakterija i opseg oštećenja tkiva.
• Autoimune bolesti: učinci bolesti u kojima tijelo napada vlastita tkiva ispituju se na nivou tkiva.
• Kožne bolesti: neophodna je za dijagnozu psorijaze, ekcema i sumnjivih madeža (nevusa).

Kako se izvodi patološka pretraga?

Laboratorija patologije je medicinska jedinica u kojoj patolozi rade koristeći visokotehnološku opremu. Patologija je u osnovi proces pregleda tkiva i ćelija. Uzorci dobiveni brisom, struganjem, hirurškim operacijama ili biopsijom šalju se u laboratoriju koristeći metodu očuvanja koja se naziva „fiksacija“, gdje prolaze kroz razne korake obrade. 

U početnoj fazi uzorci se pravilno čuvaju i pripremaju. Zatim se režu na tanke presjeke i pregledavaju pod mikroskopom. Tehnike bojenja koriste se kako bi ćelijske strukture bile jasnije. Patolog procjenjuje jesu li ćelije normalne ili abnormalne. Osim toga, analiziraju se faktori poput organizacije, veličine i oblika ćelija.

Faze kroz koje uzorak uzet od pacijenta prolazi u laboratoriji patologije su sljedeće:

• Makroskopski pregled: uključuje faze pregleda tkiva golim okom, njegovog mjerenja i prepoznavanja područja iz kojih će se uzeti uzorci.
• Obrada tkiva: to je proces uklanjanja vode iz tkiva i njene zamjene parafinom (tvari nalik vosku).
• Sečenje presjeka: to je proces rezanja parafinskih blokova na presjeke debljine mikrona (mnogo tanje od papira) uz pomoć uređaja mikrotoma.
• Bojenje: primjenjuju se rutinske ili posebne metode bojenja kako bi ćelije bile vidljive.
• Mikroskopska procjena: to je faza u kojoj patolog pregleda i izvještava pripremljene preparate.

Šta su patološke pretrage?

Patološke pretrage klasificiraju se u različite kategorije ovisno o vrsti uzorka koji se pregleda i tehnologiji koja se koristi za analizu. Najčešće korištene patološke pretrage su sljedeće:

• Histopatološke pretrage: pregledavaju se cijeli uzorci tkiva uklonjeni hirurškim zahvatima ili biopsijom.
• Citopatološke pretrage: to su pretrage u kojima se pregledavaju pojedinačne ćelije ili grupe ćelija. Kao primjer se može navesti PAPA test.
• Imunohistohemijske pretrage: to je proces obilježavanja specifičnih proteina u ćelijama pomoću posebnih antitijela radi utvrđivanja podtipa raka.
• Molekularne patološke pretrage: to je proces otkrivanja genetskih promjena na nivou DNK i RNK (mutacije itd.).
• Protočna citometrija: to je analiza fizičkih i hemijskih svojstava ćelija (obično u uzorcima krvi i koštane srži) uz pomoć lasera.

Koliko je vremena potrebno da patološki nalaz bude gotov?

Medicinski nije moguće da onkološki pacijent započne liječenje bez patološkog nalaza. Patološki nalaz otkriva jesu li hirurški rubovi čisti, koliko je tumor agresivan (gradus) i kolika je njegova proširenost (stadij). Jednostavna patologija može dati nalaz u roku od 2–5 dana, dok složeni slučajevi koji zahtijevaju bojenje ili molekularnu analizu mogu trajati 7–15 dana do finalizacije. Međutim, neke posebne pretrage mogu trajati duže. Za saznavanje rezultata molekularnih analiza mogu biti potrebne sedmice. Na trajanje utiču i opterećenje i kapacitet laboratorije. U hitnim slučajevima rezultati se mogu dobiti brže.

Šta znači pozitivan patološki nalaz?

Pozitivan patološki nalaz ukazuje na to da su u pregledanom uzorku otkriveni nalazi povezani s bolešću. Posebno kod pretraga na rak, pozitivan nalaz ukazuje na prisustvo tumorskih ćelija; međutim, pozitivan nalaz ne znači uvijek nešto nepovoljno. Kod pretraga na infekciju pozitivan nalaz ukazuje na prisustvo uzročnika infekcije, a to je potrebno za planiranje liječenja. Pozitivni nalazi zahtijevaju detaljno tumačenje; vrsta i stadij bolesti moraju se utvrditi i procijeniti zajedno s kliničkim nalazima. Pozitivan nalaz sam po sebi možda nije dovoljan. Treba ga protumačiti ljekar.

Šta znači negativan patološki nalaz?

Negativan patološki nalaz ukazuje na to da u pregledanom uzorku nisu otkriveni nalazi povezani s bolešću. Kod pretraga na rak negativan nalaz ukazuje na to da u pregledanom području nije pronađen tumor; međutim, ne pruža uvijek apsolutnu sigurnost. Rijetko se mogu javiti greške pri uzorkovanju ili se bolest možda neće otkriti ako je u ranoj fazi. Zbog toga, ako se klinički nalazi razlikuju ili postoji sumnja, mogu se izvesti dodatne pretrage. I negativne nalaze treba procijeniti s pažnjom. Simptomi pacijenta su važni, po potrebi se preporučuje praćenje. Nalaze svakako treba protumačiti ljekar.

Šta znači „nisu uočeni patološki nalazi“?

Izraz „nisu uočeni patološki nalazi“ ukazuje na to da u pregledanom tkivu nije pronađeno abnormalno stanje; međutim, nalaz treba procijeniti zajedno s kliničkim nalazima, jer neke bolesti u ranim fazama možda ne pokazuju simptome. Zbog toga može biti potrebno praćenje.

Zašto se traži patološki nalaz?

Patološki nalaz se traži radi postavljanja konačne dijagnoze. Koristi se posebno u sumnjivim stanjima. Najvažniji je alat u dijagnozi raka. Prednosti patološkog nalaza su sljedeće:

• Utvrđuje vrstu i stadij bolesti.
• Pomaže u planiranju liječenja.
• Neophodan je za procjenu nakon operacije.
• Koristi se za otkrivanje infekcije.
• Ima ulogu u dijagnozi autoimunih bolesti.
• Pokazuje širenje bolesti.
• Daje informacije o prognozi.
• Usmjerava kliničke odluke.

Šta se piše u patološkom nalazu?

Patološki nalaz sadrži detaljne i tehničke informacije. Prvo se u nalazu navode informacije o pacijentu te vrsta uzorka i metoda uzimanja uzorka. U patološkom nalazu uključeni su rezultati makroskopskog i mikroskopskog pregleda, dijagnoza i rezultati dodatnih pretraga; ako postoji tumor, navode se i njegova vrsta i gradus. Nalazi sadrže medicinsku terminologiju pa ih treba objasniti ljekar.

Često postavljana pitanja o patologiji

Šta znači „atipija“ u patološkom nalazu?

Atipija se odnosi na to da ćelije nemaju normalan izgled, ali još nema dovoljno kriterija za konačnu dijagnozu raka.

Izvode li se patološke pretrage samo u državnim bolnicama?

Ne, patološki pregledi se mogu izvoditi i u univerzitetskim bolnicama, privatnim bolnicama i privatnim laboratorijama patologije.

Može li patološki pregled biopsijom uzrokovati širenje raka?

Ne, ne postoje naučni dokazi da patološki pregledi izvedeni savremenim tehnikama uzrokuju širenje raka; naprotiv, neophodni su za planiranje liječenja.